Politie: lokaal als ‘t kan, nationaal als het moet

Interessant nieuws: de Haagse politie voert een allochtonenquotum in voor nieuwe agenten. Burgemeester Van Aartsen vindt dat er dringend behoefte is aan ‘culturele variëteit’. Aanleiding vormen de spanningen tussen de gekleurde bevolking van een aantal wijken en het vrijwel uniform blanke korps. Na de dood van de Arubaan Mitch Henriquez eind juni door politiegeweld, kwamen op tv beelden van blanke agenten die bureau Schilderswijk beschermden tegen vrijwel uitsluitend gekleurde burgers, die zich zwaar gediscrimineerd voelden. Dit was Ferguson aan de Noordzee; precies die tegenstelling waar geen enkele politiechef of burgemeester in terecht wil komen. De politie als blanke bezettingsmacht die de gekleurde bevolking eronder moet zien te houden.

Aan het voorkeursplan voor allochtone agenten viel nog iets op. Het was de burgemeester die het aankondigde – en het is beperkt tot de regio Den Haag. Zou Den Haag het enige korps zijn dat te weinig gekleurde agenten heeft en van discriminatie wordt beticht? Vast niet. Van Aartsen trok in ieder geval het initiatief naar zich toe, nationale politie of niet. Er is inmiddels een lijst met 35 verbeterpunten die de ‘Eenheid Den Haag’ zal aanpakken. Minder ID-controles bij gekleurde jeugd is er één van, betere betrekkingen met de bevolking, meer controle op politiehandelen door bodycams, etc.

Nu heeft net de nationale korpschef Gerard Bouman z’n vertrek aangekondigd. Dus dat de landelijke leiding nu zoekende is, valt wel te begrijpen. Maar heeft ze ook een richting, een koers, voor de héle politie? Dat wordt al ingewikkelder. Men zit daar behoorlijk vast, zoals bekend. De fusie van de 27 politiekorpsen tot elf grote eenheden wordt als vastgelopen beschouwd. Er gaan in de Kamer steeds meer stemmen op om de centrale sturing van OM, rechtspraak én politie door het overbelaste ministerie van Justitie weer te beëindigen. De politie zou terug moeten naar Binnenlandse Zaken. Het ligt voor de hand. Dat die fusie overigens niet loopt, is niet vreemd. Probeer maar eens gelijktijdig 27 korpsen samen te voegen, 12.000 functieomschrijvingen te reduceren tot 95, van de 5.000 leidinggevenden er 4.000 te bedanken, de verhoudingen met het binnenlands bestuur te veranderen, 2.200 IT-applicaties tot 20 jaar oud te saneren, een paar honderd miljoen te bezuinigen en tegelijk open te blijven voor het gewone werk. De meeste korpsen stonden destijds financieel onder toezicht, wat eigenlijk betekent dat ze failliet waren. Vooral in in de personeelszorg, de IT en het onroerend goed was er veel mis. Geldgebrek, tijdtekort en dan is er ook nog een CAO-ruzie.

De burger heeft hier intussen nauwelijks iets van in de gaten. Vorig jaar werd aangekondigd dat van de 750 politielocaties er 200 zullen sluiten. Het aantal volwaardige politiebureaus gaat terug van 400 naar 170. Het gat wordt gedicht met politiesteunpunten in gemeentehuizen en met aangifte via internet, of aan huis met agenten die online zijn. Voor een regio als Kennemerland betekent dat sluiting van 8 van de 12 politiebureaus. Stel je dat eens voor, als je in IJmuiden woont, of Velsen.

Die nationale politie raakt dus nòg verder uit het zicht. Nu al kun je de politie alleen bellen via het landelijke nummer 0900-8844. Informatie over je buurt gaat via politie.nl (‘vul hier uw wijk in’). De politie dreigt zo een kruising tussen de brandweer en bol.com te worden. Geen idee wie het zijn of waar ze zitten, maar in noodgevallen komen ze naar je toe. Hoop je tenminste. Je kunt altijd online een formulier invullen of een callcentre bellen. Andersom dreigt hetzelfde. Politie en burger die van elkaar vervreemden, niet alleen in de Haagse Schilderswijk. Een politie die uitrukt, maar de weg niet weet en de burger niet meer kent.

En hoe zou het dan wel moeten? Terug naar de 27 politiebaronieën lijkt mij niet goed. Iedere toekomstige politie is wat mij betreft lokaal waar het kan en nationaal waar het moet. En dat zou wel eens behoorlijk vaak kunnen zijn. Daarom ben ik blij met een burgemeester die het over zijn politie heeft.