Onvermoeibare jeugd

Toen Jorden van Foreest het PokerStars toernooi op het Isle of Man had gespeeld, ging hij niet naar huis om zich nog een paar dagen voor te bereiden op zijn tweekamp tegen Jan Timman in Hoogeveen, maar hij boekte een vlucht naar Berlijn om daar mee te doen aan het WK Blitz.

„Dat had zijn moeder moeten verbieden”, zei een bezorgde schaakliefhebber. Maar welke moeder kan een zestienjarige grootmeester verbieden om mee te doen aan een toernooi waarin wereldkampioen Carlsen speelde, en de oud-wereldkampioenen Anand en Kramnik, en verder nog een groot deel van de wereldtop?

Van Foreest leek onvermoeibaar, want afgelopen woensdag, toen hij een vrije dag had in zijn tweekamp, deed hij mee aan het fietsschaak, waarin je niet alleen door goede schaakzetten kon winnen maar ook door hard te fietsen op een hometrainer, en aan de schaakvorm die ze de laatste jaren het Baskische schaak noemen, waarin op twee borden tegelijk wordt gespeeld. Tussendoor gaf hij voor het publiek ook nog commentaar op de partij tussen Sopiko Guramishvili en Anna-Maja Kazarian en op de partijen uit het open toernooi.

Dat Baskische schaak is een milde versie van een idee van David Bronstein, die de akelige emoties tijdens het schaken wilde verzachten. Als je meer partijen tegelijk speelt, is de inspanning groter, maar de stress veel minder. Bronstein speelde in 1982 in Tbilisi een match tegen Michail Tal aan acht borden tegelijk. Tal won met 5-3.

Jan Timman had ook meegedaan aan het toernooi op het Isle of Man en hij had daar minder goed gespeeld dan Jorden van Foreest. Die haalde zijn vierde grootmeesternorm, die hij overigens niet meer nodig had. Timman heeft slechts14 ratingpunten meer dan Van Foreest, wat onbetekenend is, temeer omdat een jonge opkomende ster altijd beter is dan zijn rating.

Timman had wel iets dat in een tweekamp belangrijker kan zijn dan in een toernooi: de ervaring die iemand in staat stelt om aan te voelen in wat voor stellingen de tegenstander zich niet goed thuis voelt. Na hun partij van donderdag, met nog twee te gaan, stond het 3-1 voor Timman.

Jorden van Foreest - JanTimman, Hoogeveen 2015, derde matchpartij

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Lf5 4. Pf3 e6 5. Le2 Pd7 6. 0-0 Pe7 7. Pbd2 h6 8. c3 Dc7 In de eerste matchpartij, die na wilde avonturen remise werd, deed Timman actief 8...Pg6 9. g3 f6. Nu stuurt hij aan op een langzame strijd. 9. Te1 c5 10. Pf1 Pc6 11. Pg3 Lg6 12. Le3 Le7 13. a3 Timman zei na de partij dat hij toch al c5-c4 wilde spelen, en wits laatste zet maakt dat nog aantrekkelijker. 13...c4 14. Pd2 0-0-0 15. f4 Hier en ook later had wit b2-b3 kunnen doen, om tegen zwarts koning lijnen te openen. Goed of slecht, het was beter dan de passiviteit waarvoor hij kiest. 15...f5 16. Tb1 En hier kon hij met 16. exf6 terugvechten. Als zwart dan 16...gxf6 doet, is 17. f5 goed. 16...Pb6 17. Pgf1 Kb8 18. Lf2 Le8 19. Pe3 g5 20. g3 Pa5 Nu staat zwart op beide vleugels beter. 21. Lf3 La4 22. De2 Tdg8 23. fxg5 Ook 23. Kh1 was niet mooi voor wit, maar toch hardnekkiger. 23...hxg5 24. g4 f4 25. Pef1 Le8 26. Dd1 Lg6 27. Ta1 Ld8 28. Dc1 Th6 29. Kh1 Tgh8 30. Lg1 Dh7

Zie diagram

Een ideale stelling voor zwart. Alles van hem staat goed en wits strijdkrachten zijn ongecoördineerd. 31. Te2 Th3 32. Lg2 Th4 33. Lf3 Th3 34. Lg2 Ld3 35. Tf2 Pb3 36. Pxb3 cxb3 37. Dd1 Pc4 Nu ook nog dit paard ingrijpt is het bekeken. 38. Dxb3 Pe3 39. Db4 Pxf1 Wit gaf op.