Niet uitjoelen maarinspreken

Hoe voorkom je dat een inspraakavond uit de hand loopt? Elke burgemeester heeft zijn eigen tactiek.

Joelende en schreeuwende menigtes. Extreem-rechts dat zoveel mogelijk inspraakavonden wil afreizen. En een burgemeester in Steenbergen die een noodverordening moet afkondigen.

Burgemeesters worstelen met inspraakavonden over vluchtelingenopvang. Natuurlijk luisteren ze graag naar de zorgen van inwoners, zeggen ze tegen deze krant. Maar hoe voorkom je dat het uit de hand loopt?

Zoals in Steenbergen, afgelopen woensdag. Het gemeentebestuur vroeg zijn inwoners, zonder concrete plannen te hebben, hoe zij denken over vluchtelingenopvang. Het leidde tot een grimmige avond. De enige voorstander die aan het woord kwam, werd uitgejoeld door een menigte boze tegenstanders.

Burgemeester Joseph Vos – die zelf werd uitgemaakt voor „leugenaar” en „zakkenvuller” – hoorde dat verschillende voorstanders het niet aandurfden om die avond in te spreken. Begrijpelijk, zegt hij. „Je moet heel wat aankunnen als je tegenover zo’n zaal het woord neemt.”

Joelen, nou en?

Ook leden van de extreem-rechtse Nederlandse Volks-Unie (NVU) zaten in de zaal, zegt voorman Constant Kusters. Zijn leden bezoeken graag zo veel mogelijk inspraakavonden, bevestigt hij. Het uitjoelen van een voorstander laat Kusters koud. „Nou en? Weet je hoe vaak extreem-rechts is uitgejoeld?”

En als voorstanders dan niet meer het woord durven te nemen? Kusters: „Heel goed, dat ze dat niet durven. Mensen zijn het zat. Deze woede wordt door het hele volk gedragen.”

Burgemeesters vinden het wel belangrijk dat iedereen zijn mening kan geven. „Het wezen van de democratie is dat we met elkaar in gesprek zijn”, zegt burgemeester Aat de Jonge van Dronten, waar het asielzoekerscentrum mogelijk wordt uitgebreid. „Als dat al niet meer kan, is het wel heel slecht gesteld.”

Toch kent De Jonge ook mensen in Dronten die niet openlijk durven uit te komen voor hun steun aan vluchtelingenopvang. Hij hoopt dat zij toch naar zijn informatieavond komen.

Komt u vooral met argumenten

Soms zijn tegenstanders simpelweg gemotiveerder om hun mening te laten horen. Zo zaten bij een informatieavond in de Rotterdamse multiculturele wijk Beverwaard vorige week bijna alleen maar „blanke mensen”, zei burgemeester Ahmed Aboutaleb vorige week tegen Radio Rijnmond.

Daarom zijn deze avonden niet allesbepalend, alsof ze representatief zijn. „Ik ben al elf jaar burgemeester van Dronten”, zegt De Jonge. „Ik kan heel goed aanvoelen waar draagvlak zit.”

Kees Veerhoek, burgemeester van Neder-Betuwe, zegt dat niet het aantal voor- of tegenstanders telt bij een informatieavond. Hij had donderdag een informatieavond over de mogelijke tijdelijke opvang van vluchtelingen in een sporthal. „Ik heb vanaf het begin gezegd: het gaat om argumenten. Dus komt u vooral met argumenten.”

De avond verliep redelijk rustig, zegt Veerhoek. Dat lag ook aan de ingehuurde dagvoorzitter, denkt hij. „Die man is geen partij, daardoor kon ik goed in mijn functie blijven. Anders had ik een mikpunt kunnen worden.”

Luzette Wagenaar, burgemeester van Waterland, had een andere tactiek om het rustig te houden. Ze organiseerde onlangs een ‘inloopavond’. Inwoners konden haar en vrijwilligers aanspreken. Er waren ruime inlooptijden. En inderdaad: het bleef rustig.

De Jonge weet nog niet hoe de informatieavond in Dronten eruit gaat zien. Maar het belang van zo’n bijeenkomst is voor hem duidelijk. „Burgemeesters moeten voorop gaan in het verbinden van elkaar. Dat is de rol van burgervader die we mogen spelen. Juist als het moeilijk is, juist nu.”