Koersval farmaceut Valeant na beschuldiging ‘Enron-praktijken’

Wat is er aan de hand bij Valeant? Het bedrijf raakte afgelopen week 20 miljard dollar aan beurswaarde kwijt.

Cuprimine, een geneesmiddel dat in prijs verviervoudigde de door toedoen van Valeant. foto emily Rose Bennet

Onduidelijkheid overheerst rondom Valeant. Beleggers houden er serieus rekening mee dat het Canadese farmaceutische concern betrokken is bij een groot schandaal. Bijna eenderde van de beurswaarde is de afgelopen week verdampt. The New York Times vroeg zich eerder deze week al hardop af of Valeant het volgende grote Wall Street-schandaal zou worden. Maar het bedrijf zelf spreekt luid en duidelijk tegen dat er problemen zijn. Wat is er aan de hand?

Het begon woensdag met een rapport van analistenkantoor Citron Research. Daarin stond dat er bewijs is voor een dubieuze constructie waarmee Valeant zijn winsten frauduleus zou opkrikken. Valeant zou stiekem twee relatief onbekende medicijndistributiebedrijven aansturen, Philidor en R&O genaamd.

Citron suggereerde dat Valeant dat doet om via die bedrijven neporders te plaatsen, om op die manier omzet te kunnen boeken die het in werkelijkheid helemaal niet heeft. In het rapport maakten de analisten zelfs de vergelijking met Enron, de Amerikaanse energiereus die in 2001 ten onder ging aan grootschalige boekhoudfraude. Een zeer zware beschuldiging.

Fouten

Valeant zelf kwam enkele uren later met een persbericht dat de beschuldigingen tegensprak. Volgens het bedrijf bevat het rapport van Citron allerlei fouten. Maar beleggers, analisten en journalisten bleven na het bericht van Valeant achter met meer vragen dan antwoorden, waardoor de koers een dieptepunt bereikte van min 40 procent. Dat duidt erop dat er grote twijfels zijn ontstaan of het management van het bedrijf nog wel geloofwaardig is.

Valeant deed het tot een paar maanden geleden juist uitstekend op de beurs. Het bedrijf kondigde verschillende grote overnames aan en kreeg grote Amerikaanse hedgefondsmanagers als Bill Ackman en John Paulson als beleggers aan boord. In 2014 zag het zijn omzet toenemen met maar liefst 43 procent tot 8,3 miljard. Er werken bijna 17.000 mensen. Vorig jaar sprak topman Michael Pearson de ambitie uit om in 2016 in de top-5 van grootste farmaceuten te komen qua beurswaarde. Daarvoor zou het destijds ongeveer moeten verviervoudigen.

Vorig jaar kwam Valeant in het nieuws toen het, aangespoord door onder meer Ackman, een vijandig overnamebod van 60 miljard dollar uitbracht op de twee keer zo grote Amerikaanse concurrent Allergan, producent van onder meer Botox. De overname mislukte. Afgelopen zomer kocht Valeant voor 1 miljard dollar Sprout, de maker van de lustpil voor vrouwen. Critici vonden dat een astronomisch bedrag voor een bedrijf met slechts 32 werknemers, één product en tot dan toe niet meer dan 100 miljoen dollar als geïnvesteerd vermogen.

Vals spel

De torenhoge ambities en het agressieve overnamebeleid van Valeant zorgen nu voor extra wantrouwen van beleggers en analisten. Heeft de topman zich laten verleiden tot vals spel om zijn beloftes waar te maken?

De afgelopen maanden al groeide de kritiek op het bedrijf. Toezichthouders hadden Valeant in het vizier vanwege vermeende misstanden bij het prijsbeleid. Vorige week kreeg het een informatieverzoek van Amerikaanse opsporingsdiensten vanwege ‘vragen over distributieprocedures’. Het is niet duidelijk of dit om dezelfde zaak gaat als het rapport van Citron.

Maar Valeant houdt voet bij stuk: er is niets onoorbaars aan de hand, herhaalde het vrijdag. Maandag belegt het bedrijf een vergadering voor aandeelhouders en analisten. „Het doel is om de feiten te tonen”, zei de topman in een persbericht. „Ook over beschuldigingen die talloze onjuistheden, ongefundeerde speculaties en verkeerde interpretaties bevatten. We zien uit naar maandag.” De stelligheid waarmee Valeant de beschuldigingen weerspreekt, zorgde gisteren voor een licht herstel van de koers. Maar vergeleken met begin deze week is het bedrijf nu 20 miljard dollar minder waard.