King Roger, groter dan het tennis zelf?

De helft van zijn leven is hij nu proftennisser, stoppen is niet aan de orde. Stoppen op zijn 40ste, zoals zijn basketbalheld Michael Jordan? „Als mijn citroen is uitgeperst, I’m gone.”

Roger Federer op Wimbledon. „Als ik nu train, is het voor de lange termijn, voorbereiden voor 2016 en 2017.” Foto Graham Hughes

Roger Federer loopt door de verlaten Beethovenstrasse in Zürich – sneakers, spijkerbroek, witte blouse, zwart colbert. Ster en stijlicoon, op een verdwaalde woensdagmiddag vrij manoeuvrerend in zijn thuisland. Hier – in het chique, maar in het najaar wat troosteloos ogende betonnen stadscentrum – kan dat. Eerder op de middag zit hij ongestoord te lunchen in een vol restaurant met zijn manager Tony Godsick. King Roger, passant tussen het Zwitserse volk.

Hier ligt zijn toekomst, een bestaan zonder toptennis, met vrouw Mirka en de dubbele tweeling: de zesjarige meisjes Myla Rose en Charlene Riva en de éénjarige Leo and Lennart. Hij heeft een enorme glazen villa laten bouwen voor zijn gezin, twintig minuten van Zürich in belastingparadijs Wollerau. Een huis voor het leven. Drie verdiepingen, met op iedere etage een zwembad en riant terras. Vorstelijke ligging in de bergen, met zicht op het Meer van Zürich. Bouwkosten: omgerekend ruim acht miljoen euro.

34 jaar is Federer, de helft van zijn leven is hij nu proftennisser. Volgende maand rondt hij zijn zeventiende seizoen af. De luwte van de Zwitserse Alpen trekt, zijn tennispensioen lonkt – al jaren. Maar wie hem dit seizoen ziet spelen – als herboren, met vijf titels en twee grandslamfinales – weet dat de einde-carrière-discussie zinloos is. Roger Federer is nog te goed om te stoppen.

Magische krachten

Hij zit aan het hoofd van een tafel in vijfsterrenhotel Park Hyatt in Zürich. Rechts naast hem een jongensachtig blije Richard Krajicek. De directeur van het ABN Amro-toernooi legde Federer vast voor deelname aan het evenement, februari volgend jaar in Rotterdam. Met zijn komst is Krajicek verzekerd van de magische krachten die vanzelf loskomen als de Zwitser op de baan verschijnt. De toernooileiding organiseerde woensdag een interview voor de Nederlandse pers met Federer.

Een stevige hand van de meester voor eenieder. Charmant, vriendelijk, een knikje. „How are you?” Een zwaai voor het legertje ingevlogen journalisten. „Welcome to Switzerland, thank you for coming.” 1.285 wedstrijden speelde hij sinds zijn profdebuut in 1998. Maar de tand des tijds is niet aan hem af te zien. Hij oogt uitgerust, fit, scherp – hij kijkt je strak in de ogen als hij een vraag beantwoordt. Tussen zijn donkere bos haar zit geen enkele grijze.

Hij behoort tot de buitencategorie moderne sporters die hun vakgebied naar een hoger niveau tilden – in het rijtje Michael Jordan (basketbal), Tiger Woods (golf), Michael Phelps (zwemmen) en Usain Bolt (atletiek). Is Federer groter dan de tennissport zelf? „Tennis is groter dan iedereen”, zei hij dit jaar op Wimbledon, na zijn wondershow in de halve finale tegen Andy Murray.

Te bescheiden over zijn eigen rol. Geen speler op de tour is zo geliefd als de zeventienvoudig grandslamwinnaar; de met klassieke, enkelhandig backhand spelende gentleman. Slagenarsenaal en voetenwerk die grenzen aan motorische volmaaktheid. Zo voedt hij zijn populariteit. In de finales van Wimbledon en de US Open koos het publiek vol voor hem – niet voor Novak Djokovic, zijn Servische meerdere. Federer, koeltjes: „Ze willen misschien dat ik nog een slam win.”

Ontmoeting met idool Jordan

Ze zijn genoemd, zijn gelijken in de andere sporten. Laat hij zich in de schemerjaren van zijn loopbaan inspireren door hen? Hoogst in de waardering van Federer staat Michael Jordan (52). Zijn idool, als tiener volgde hij in de jaren negentig het fenomenale basketbal van de Chicago Bulls met de dunks van alleskunner Jordan. „Hij was mijn sportheld toen ik opgroeide”, zegt Federer. De twee zien elkaar af en toe. Vorige week was er nog een ontmoeting in Shanghai, waar Federer voor een toernooi was. „Erg gaaf om hem weer te zien.”

Jordan speelde door tot en met zijn veertigste, na zijn tweede comeback. In zijn laatste seizoen maakte hij in een NBA-wedstrijd liefst 43 punten – nog nooit vertoond door een veertigjarige. Vergezicht voor Federer? Liefhebber als hij is, dat hij simpelweg geen afscheid kan nemen, een soort geloof in de onsterfelijkheid van zijn carrière? „Natuurlijk haal ik inspiratie uit atleten zoals hij”, zegt Federer. „Maar die comebacks zoals Jordan deed, dat ga ik niet doen. Als mijn citroen is uitgeperst, I’m gone.”

Andre Agassi

Zover is het nog niet: draaiboeken om te stoppen liggen niet klaar, zegt hij. „Ik heb geen plannen om te stoppen.” Je gelooft hem op zijn bruine ogen. „Om eerlijk te zijn: ik zou ook wel willen weten wanneer ik stop, dan zou ik het kunnen plannen.” Volgend seizoen speelt hij zeker, ook met het oog op de Olympische Spelen in Rio. Terloops laat hij ‘2017’ vallen. „Als ik nu train met mijn fitnesscoach, is het voor de lange termijn, voorbereiden voor 2016 en 2017.” Het jaar dat hij 36 wordt.

Waarom niet? Federer noemt hem zelf, Andre Agassi, de Amerikaanse kampioen die op zijn 36ste zijn carrière beëindigde na chronische rugklachten. „Met een kuch, een kreun, rol ik op mijn zij, krul me op in de foetushouding, draai op mijn buik”, beschrijft Agassi het proces van opstaan in zijn autobiografie Open, in het jaar dat hij stopte. „Ik ben een jonge man, relatief gezien. Zesendertig. Maar ik word wakker als iemand van zesennegentig.”

Wat een contrast met Federer, bijna een carrière lang immuun voor zware blessures. Hoe wordt hij wakker na zoveel jaren toptennis? „Dat hangt van mijn slaap af, net zoals bij jou.” Gelach. Hij schudt zijn hoofd. „Nee, mijn lichaam is niet gebroken.” Hij stond deze ochtend om half zes op, om negen uur begon hij te trainen. „Ik voel me goed.”

Federer was lang bevriend met de vijf jaar oudere Tiger Woods – net als hij lang onaantastbaar, een rolmodel. Ze voelden van elkaar aan wat er in hun omging, zegt Federer in het boek Quest For Perfection. „Ik heb niet eerder met iemand gesproken die zo vertrouwd was met het gevoel van onoverwinnelijkheid.”

Maar Woods hield het onschendbare bestaan niet vol, hij ontspoorde ruim vijf jaar geleden, had in het geheim buitenechtelijke affaires en scheidde van zijn vrouw. Hij ging in therapie en onderbrak kort zijn carrière. Op de wereldranglijst is hij afgezakt naar de 334ste plaats.

Federer hield de controle over zijn leven. Leerde hij van Woods? „Niet echt. Het stond te ver van mij af wat daar gebeurde.” Zijn grootste ineenstorting beleefde Federer in 2013, toen hij voor het eerst geconfronteerd werd met een zware blessure – aan zijn rug. Hij werd afgeschreven, gevolgd door de renaissance in 2014, met als slotstuk de eindzege met Zwitserland in de Davis Cup.

De sleutel naar de terugkeer? Wellicht Stefan Edberg, de Zweedse oud-topspeler, de afgelopen twee seizoenen zijn coach. „Ik heb altijd een bron van energie en inspiratie nodig”, zegt Federer. „Stefan is duidelijk de meest inspirerende figuur die ik ooit in mijn coachingsteam heb gehad. Ik leer veel van hem.”

Zijn loopbaan is rond. „Ik ben al een hele tijd vredig”, zegt Federer. Toch wil hij door. Kan hij de sport wel missen? „Ik kan morgen weglopen, geen probleem.”