DeLUXE vooraf

Er zijn twee typen mensen: mensen met antwoorden en mensen met vragen. De gastredacteur van deze DeLUXE, de gelauwerde schrijver Adriaan van Dis, is overduidelijk iemand met vragen. Niemand die de wereld en zichzelf zo genadeloos eerlijk en eloquent probeert te bevragen als hij. Sinds Ik kom terug, het boek over zijn moeder dat afgelopen week is genomineerd voor de NS Publieksprijs, heeft Van Dis in zijn schrijfhuisje in de Achterhoek al weer veel korte verhalen geschreven. De kern van die verhalen? „Nou ja, dan kom je bij iets dat diep in jezelf zit, namelijk dat je eigenlijk heel bang bent om geëngageerd te zijn”, zegt hij. „En juist dat ga ik dan verkennen.”

In deze DeLUXE wil hij de vanzelfsprekendheid bevragen waarmee er in Nederland vanuit wordt gegaan dat de hele wereld wit denkt en wit oordeelt. „We hebben onze cultuur opgelegd aan Latijns-Amerika, Afrika en grote delen van Azië. Die tijd is voorbij.”

Dus stuurde hij onze kunstverslaggever Sandra Smallenburg naar São Paulo – na New York en Londen de grootste kunststad ter wereld. We ontmoeten er onder anderen de wereldberoemde kunstenaar Paulo Nazareth (zie cover); hij exposeert op de Biënnale in Venetië én in een favela in Belo Horizonte.

Op het Indonesische eiland Belitung treffen we Andrea Hirata, auteur van De Regenboogbende. Zijn bestseller over een groepje vrienden op een arme basisschool werd verfilmd en veranderde definitief het lot van het eiland. „In een maand steeg het aantal toeristen met 1.800 procent.” In Shanghai ontmoeten we modeontwerpers die niet langer kijken naar de grote, Westerse merken. „Ik denk dat nu de tijd aanbreekt voor originele Chinese ontwerpers die de tijdgeest, de cultuur en de taal kennen”, zegt een van hen. „Hoe kun je China doorgronden in Parijs of Milaan?” En de flamboyante sapeurs in Kinshasa – die met hun maatpakken en krokodillenleren schoenen door de straten paraderen – laten zien dat stijl geen privilege voor de rijken is. In het dagelijks leven zijn ze misschien boekhouder, computercrimineel of winkeleigenaars. Als sapeur zijn ze kunstenaar, stuk voor stuk.

Gastredacteur Van Dis leest nooit kranten als hij aan het schrijven is, omdat hij dan „opgeborgen zit in een verhaal”.

In dit magazine zit, 64 pagina’s lang, de krant opgeborgen in Van Dis. Als dat geen luxe is.

Peter Vandermeersch

hoofdredacteur