Oud-tbs’er Udo D. ‘had nog vast kunnen zitten’

Rechterlijk bevel: opsluiting tot januari 2016

Oud-tbs’er Udo D., die maandag een vrouw in Leeuwarden doodsloeg, was op rechterlijk bevel tot januari 2016 opgesloten in een psychiatrische kliniek. Hoewel de 38-jarige man bekend stond als gevaarlijk en agressief, stelde de directeur-geneesheer van de kliniek hem voortijdig op vrije voeten.

Dat bevestigen bronnen van deze krant naar aanleiding van berichtgeving vanmorgen in het Algemeen Dagblad en De Telegraaf. De kranten schrijven dat de psychiatrische kliniek Udo D. langer had kunnen vasthouden. Volgens het personeel zou D. levensgevaarlijk en psychotisch zijn.

De oud-tbs’er sloeg maandag een 68-jarige vrouw dood met een fles en stak voorafgaand daaraan een prostituee neer. Twee maanden geleden werd hij vrijgelaten uit een kliniek van de GGZ Friesland. De GGZ heeft gezegd dat er geen mogelijkheden waren om de tbs’er langer vast te houden. Hierna vroegen de burgemeester van Leeuwarden en politieke partijen om meer bevoegdheden om gevaarlijke mensen langer vast te houden.

Toch waren niet alle juridische mogelijkheden uitgeput om Udo D. in de kliniek te houden, blijkt nu. De directeur-geneesheer van de instelling had D.’s verzoek om vrijgelaten te worden kunnen afwijzen. Dan had de oud-tbs’er naar de rechter gemoeten om deze beslissing aan te vechten.

Zover is het nooit gekomen, omdat de directeur D. in vrijheid stelde. Er waren geen gronden om hem nog langer vast te houden, licht psychiater Wouter Teer van de GGZ Friesland toe. Een patiënt kan alleen gedwongen worden opgenomen als hij gevaarlijk is, als dit gevaar wordt veroorzaakt door een psychische stoornis en er geen minder ingrijpende oplossing voor is.

Volgens Teer was bekend dat D. gevaarlijk en agressief kon zijn. Behandelbaar was hij echter niet, omdat zijn agressie niet in relatie stond tot een psychiatrische stoornis. Teer: „Een psychiatrische ziekte kun je behandelen, maar zo’n stoornis had deze patiënt niet. Hij heeft een ernstige karakterstoornis.” Dus D. werd vrijgelaten. Volgens burgemeester Crone van Leeuwarden was de frustratie groot bij de politie toen de oud-tbs’er in augustus weer in Leeuwarden rondliep. „Agenten zagen hem op straat en wij zeiden: let op deze man.”

Een klokkenluider zegt in De Telegraaf dat ook andere overwegingen meespeelden om D. vrij te laten: GGZ Friesland zou de kosten van de behandeling niet hebben willen betalen. Een bed in de psychiatrische kliniek kost ruim 800 euro per dag. Bronnen kunnen dit verhaal niet bevestigen. De GGZ wil niet inhoudelijk reageren. Zeker is dat de afgelopen jaren fors is bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg, en zo ook op de GGZ Friesland.

De inspectie van het Ministerie van Justitie en Veiligheid gaat onderzoek doen naar het besluit van de kliniek om Udo D. vrij te laten.