Ook jonge CDA’ers gingen graag bij Aantjes te rade

De gisteren overleden Willem Aantjes bleef ook na zijn vertrek uit de politiek zijn partij CDA inspireren.

René Paas

Oud-CDA-leider Willem Aantjes is gisteren overleden. Hij is 92 jaar geworden. Aantjes was in de jaren zeventig politiek leider van de Anti-Revolutionaire Partij. Deze ging in 1980 samen met de KVP en CHU op in het Christen-Democratisch Appèl. In die tijd was het CDA de machtigste partij en Aantjes had dito invloed.

Aan zijn officiële politieke loopbaan kwam in 1978 een abrupt einde door ophef over zijn oorlogsverleden. Maar Aantjes was, schreef het CDA gisteren in een verklaring, „tot zijn overlijden met hart en ziel bij de partij en de politiek betrokken”. Hij volgde Tweede Kamerdebatten online, twitterde erover en schreef brieven aan kranten.

Welke denkbeelden en inzichten laat Aantjes achter bij zijn partijgenoten? Vier CDA’ers geven antwoord.

Ruth Peetoom

Wie: Ruth Peetoom, partijvoorzitter van het CDA sinds 2011

Ontmoette Aantjes voor het eerst: in 1985 toen hij op een kampeerboerderij langskwam op een politiek avondje voor eerstejaars studenten. Dat waren niet eens alleen CDA’ers.

Leerde van hem: „Vooral dat je mild moet zijn, over jezelf en over anderen. Willem heeft een turbulent politiek leven gehad: hij is niet goed behandeld. Maar hij is nooit verbitterd geraakt en wilde ook aan anderen overdragen dat je dát niet moest laten gebeuren. Toen hij 90 werd organiseerden we een feestje voor hem, dat was zo’n mooi moment waar nog eens op een rij werd gezet hoe goed het hem lukte om die onbevangenheid en mildheid te bewaren.”

Julius Terpstra

Wie: Julius Terpstra, voorzitter van het CDJA, de jongerenorganisatie van de christen-democraten.

Ontmoette Aantjes voor het eerst: vorig jaar, toen hij Terpstra hielp bij zijn bachelor-scriptie. Onderwerp was de invloed van het CDJA op het beleid van het eerste kabinet-Lubbers.

Leerde van hem: „Dat politiek hét instrument is om iets te kunnen betekenen voor de zwakkeren in onze samenleving. Politiek moet handelen voor wie geen handen hebben en een weg banen voor wie geen voeten hebben. Zo zei Wim het eigenlijk al in zijn beroemd geworden Bergrede in 1975. En nog steeds straalde hij dit zó uit.”

René Paas

Wie: René Paas, CDA’er en ex-voorzitter van christelijke vakbond CNV. Nu voorzitter van Divosa, de vereniging van directeuren van sociale diensten.

Ontmoette Aantjes voor het eerst: eind jaren tachtig, op een avondje voor CDA-studenten in Groningen. Paas was toen regionaal voorzitter.

Leerde van hem: „Dat een compromis niet compromitteert. Hij zei het die eerste avond en het is me altijd bijgebleven. Hij legde uit dat het goed is om een compromis te sluiten als dat betekent dat je halverwege je idealen kunt komen. Deze gedachte werkt als hulp om de juiste keuzes te maken. Al helemaal in een tijd als de onze, waarin het sluiten van een compromis bij voorbaat verdacht is.” 

Wie: Jeroen van Velzen, werkt nu bij de CDA-fractie in Rotterdam. Kreeg met Aantjes te maken als CDJA-voorzitter in 2010 toen Aantjes zich tegen samenwerking met de PVV keerde.

Ontmoette Aantjes voor het eerst: in 2009, na zijn verkiezing tot voorzitter van het CDJA.

Leerde van hem: „Dat het in de politiek niet alleen om je eigen positie moet gaan, maar dat je ook oog moet hebben voor de verdere toekomst. Hij vond het echt heel moeilijk dat het CDA met een partij ging samenwerken die zo ver van hem afstond, maar bleef tegelijk zo positief-kritisch en betrokken. In zijn eerste e-mail schreef hij me: ‘Het gaat er niet om dat onze eigen achterban luid applaudisseert, maar het gaat erom dat degenen die door de ruiten bij ons naar binnenkijken, verwonderd opkijken’.”