Kijk serieus naar deze kunst, bel niet naar 112

Kunstenaar Leonard van Munster verwijderde het bord met de tekst ‘dit is kunst’ bij zijn werk in Alkmaar.

Bord met ‘Dit is kunst’ in Alkmaar Foto NOVUM /ERNA FAUST

Bij de eerste watereruptie schrikken wandelaars en fietsers. Maar als het water na twee minuten opnieuw omhoogschiet in de Singelgracht van Alkmaar, hebben sommigen het door. Weer twee minuten later valt het kwartje bij iedereen: dit is kunst.

Probleem is dat voorbijgangers de afgelopen weken na een eerste explosie al naar hun mobieltje grepen om een noodnummer te bellen. Of de gemeente. De organisatie van de kunstroute waarvan het werk onderdeel is, kwam met een oplossing. Het plaatste een groot bord aan de reling van de Heilooërbrug. Tekst: „Dit is kunst”.

Maar dat schoot de kunstenaar Leonard van Munster (1972) in het verkeerde keelgat. „Het is toch van de gekke”, schreef hij zijn fans. Met een waterpomptang en in gezelschap van een cameraploeg, knipte hij het bord los en gooide het in de plomp. Van Munster: „Belachelijk gewoon. Je zet toch ook niet onder een schilderij in een museum: ‘dit is kunst?’”

Vanuit Venetië probeert hij zijn ergernis telefonisch meer verdieping te geven. Met een bordje ‘dit is kunst’ vreest Van Munster dat mensen minder goed kijken: „Naar hoe water beweegt, hoe het borrelt en weer tot rust komt.” Eigenlijk steekt het hem, maak ik op uit zijn woorden, dat ‘dit is kunst’ klinkt als: ‘dit is maar kunst’. Met andere woorden: schakel gevoelens van vrees of verontwaardiging uit. Of erger: serieus kijken niet vereist.

Er is duidelijk veel gebeurd sinds Marcel Duchamp 98 jaar geleden een pisbak instuurde naar een expositie in New York. Dat werk groeide uit tot een van de meest invloedrijke en leerde generaties kunstliefhebbers dat naar een object, ieder object, pas echt goed wordt gekeken als het kunst heet. De keerzijde is dat het publiek ook niet snel meer opkijkt van wat wordt gepresenteerd als kunst. Waardoor een kunstenaar uiteindelijk niet meer wil dat zijn kunst kunst wordt genoemd.