Elders in Europa zijn procedures wel veel korter

De snelheid en coulance waarmee EU-landen asielzoekers opvangen, verschillen sterk. Zweden en Duitsland zijn favoriet. Maar ook in België gaat de procedure best vlot.

Vluchtelingen in de buurt van Passau. Foto Matthias Schrader/AP Photo

Zweden en Duitsland zijn veruit de populairste EU-landen voor vluchtelingen. Nederland volgt op gepaste afstand. Hoe streng is ons asielbeleid vergeleken met dat van andere landen?

In Nederland moeten asielzoekers zes maanden wachten voordat ze in de asielprocedure worden opgenomen. Enkele jaren terug duurde dit nog maar zes weken. Volgens cijfers van Eurostat dienden van juni 2014 t/m juni 2015 22.675 migranten in Nederland een asielverzoek in. Door de langere wachttijd, afgelopen september en augustus kwamen er alleen al 11.800 asielzoekers, is ook het gesleep met de migranten toegenomen. Ze gaan nu eerst naar de crisisopvang, dan naar een noodopvang, dan weer naar een tijdelijke opvang en vervolgens naar de locatie waar de asielprocedure begint. Die duurt in principe acht dagen, tenzij er onduidelijkheden zijn, dan volgt een verlengde procedure. Als de asielzoeker aan de voorwaarden voor bescherming voldoet, krijgt hij een tijdelijke verblijfsvergunning. Na vijf jaar kan een definitieve verblijfsvergunning worden aangevraagd.

In België (24.555 asielzoekers van juni 2014 t/m juni 2015) verloopt de asielprocedure vlotter. Enkele maanden geleden werden asielzoekers volgens een woordvoerder van de Belgische overheid op de dag van aankomst geregistreerd. Een week later kon de asielprocedure beginnen en na drie maanden konden vluchtelingen een permanente verblijfsvergunning krijgen. Door de toestroom van 10.100 migranten in augustus en september liep ook in België de wachttijd op. Asielzoekers wachtten dagen in tenten in het Brusselse Maximiliaanpark voordat ze zich überhaupt konden registreren. Ondertussen is een noodopvang ingericht in het WTC-gebouw. Volgens de woordvoerder is extra personeel aangenomen om aanvragen te behandelen en wordt de achterstand nu weer weggewerkt. Wachttijden van een half jaar zouden er niet zijn.

In Duitsland komen veruit de meeste mensen aan: van juni 2014 tot en met juni 2015 ontving het land 296.595 asielzoekers. De voorbije maanden zijn de aantallen snel opgelopen en voor heel 2015 wordt rekening gehouden met 800.000 asielzoekers. Dit heeft ook in Duitsland geleid tot een wachttijd van ongeveer een half jaar voordat een besluit over de asielaanvraag is genomen. Het verzoek daartoe kan, als het niet te druk is, direct bij aankomst worden ingediend. Migranten die erkend worden als vluchteling krijgen eerst een verblijfsvergunning voor drie jaar, daarna kan een verzoek voor permanent verblijf worden ingediend. Half oktober nam de Bondsdag een strengere asielwet aan die onder andere voorziet in snellere uitzetting van migranten wier aanvraag is afgewezen.

In Zweden kwamen van juni 2014 tot en met juni 2015 78.245 asielzoekers aan. De 9,7 miljoen Zweden ontvangen daarmee relatief veruit de meeste asielzoekers van alle EU-landen. Daardoor kampen ook asielzoekers in Zweden met oplopende wachttijden. Voorheen werd een besluit over de asielaanvraag binnen drie maanden genomen, ondertussen duurt dat vaak maanden langer. Om de achterstand weg te werken, neemt de immigratiedienst meer personeel aan. Wie wordt erkend als vluchteling krijgt in de meeste gevallen direct een permanente verblijfsvergunning.