Ebola maakt Britse vrouw twee keer doodziek

Een Britse verpleegkundige liep ebola op in Sierra Leone en kreeg na genezing nog eens hersenvliesontsteking door het virus.

De Schotse verpleegkundige Pauline Cafferkey tijdens een interview in januari dit jaar. Foto Reuters

In het Verenigd Koninkrijk lijdt een patiënte aan een tot nu toe onbekende vorm van ebola. De Schotse verpleegkundige Pauline Cafferkey (39) verkeerde een paar dagen in levensgevaar, maar lijkt nu herstellende van een hersenvliesontsteking door het ebolavirus. Het is de eerste bekende hersenvliesontsteking (meningitis) door het ebolavirus.

Niet alleen de ebola-meningitis is nieuw. Pauline Cafferkey verkeerde in december vorig jaar ook al in levensgevaar door ebolavirusziekte. Zij is de eerste patiënt waarbij het virus na maanden weer opnieuw ziekte veroorzaakt. Die eerste keer werd Cafferkey ziek toen ze ebolapatiënten verpleegde in Sierra Leone. Zij werd overgebracht naar Londen, genas in januari en ging in maart weer parttime aan het werk in een gezondheidscentrum in Glasgow.

Er is met zekerheid vastgesteld dat het ebolavirus waar ze eerder ziek van was nu weer de kop op heeft gestoken, zei infectieziektearts Michael Jacobs van het Royal Free Hospital daar woensdag op een persconferentie. De verpleegkundige werd sinds 10 oktober in dat ziekenhuis verpleegd en ligt nog in een isolatietent op de intensive care.

Jacobs vertelde dat het virus zich waarschijnlijk al die tijd „langzaam delend” rond haar hersenen of ruggemerg heeft opgehouden. Daarna laaide de ziekte weer op. Tijdens haar opname in Londen was het virus korte tijd in haar bloed aanwezig, zei Jacobs. „Het is onbekend of het zich daar ook vermenigvuldigde, of dat het uit haar zenuwweefsel lekte.”

De Britse kranten en de omroep BBC berichtten uitgebreid over de persconferentie. Meningitis veroorzaakt door andere virussen is wel bekend. Die ziekte verloopt meestal minder ernstig dan een hersenvliesontsteking door bacteriën. Prinses Beatrix kreeg de virale vorm in 1987 toen ze op vakantie was op het jacht van biermagnaat Freddy Heineken.

Bacteriële meningitis kan doofheid en geheugenverlies en andere hersenbeschadigingen veroorzaken. Hoofdpijn, koorts en een lichte nekstijfheid zijn de lichte verschijnselen.

Bij virale meningitis blijft het daar vaak bij, maar Cafferkey had „ernstige neurologische complicaties”, zei Jacobs, zonder daarover in detail te treden. Hij vertelde op de persconferentie wel dat ze nu weer een beetje opknapt. Ze praat weer, leest op de iPad, eet wat, maar loopt nog niet.

Het is onbekend of deze late complicatie te maken heeft met de aard van het ebolavirus dat in Sierra Leone, Liberia en Guinee circuleert. Of dat het een complicatie is bij een patiënt die dankzij westerse topzorg een ernstige ebolaziekte wist te overleven. Nu de verreweg grootste ebola-epidemie in de geschiedenis op zijn eind loopt (met slechts drie patiënten, in Guinee, in de afgelopen drie weken) zijn er meer dan 15.000 overlevenden. Dat zijn er ongeveer honderd keer meer dan er ooit voor die tijd bekend waren.

Behalve onverwachte besmettingen via sperma van overlevers, waarvan er een twintigtal bekend zijn, blijken er nu dus meer onverwachte gevolgen te zijn.