Column

Afscheid Hanneke Groenteman is prachtig MAX-ig

Met een daverend slot werd het programma Sterren op het Doek (MAX) gisteren ten grave gedragen. Na tien seizoenen stopt het programma van presentator Hanneke Groenteman, en daarmee neemt zij naar eigen zeggen ook afscheid als televisiepresentator.

Voor zo’n einde had de redactie van het programma iets afwijkends bedacht: een verrassing. Nu was Groenteman zélf de Bekende Nederlander die vereeuwigd zou worden door drie Nederlandse kunstenaars, ondertussen geïnterviewd worden en op het einde de drie eindresultaten mogen/moeten aanschouwen en de dikwijls pijnlijke keuze maken welk van de drie schilderijen ze mee naar huis neemt. Ofwel omdat er meerdere mooi zijn, ofwel omdat een kunstenaar zijn ziel en zaligheid heeft gestopt in iets wat de geportretteerde een misbaksel vindt.

Heel even dreigde het de pijnlijkste aflevering uit de geschiedenis te worden. Toen de aap uit de mouw kwam en presentator Matthijs van Nieuwkerk maakte dat Groenteman niet hém ging interviewen maar hij haar, reageerde Groenteman in opperste verontwaardiging, en ik geef het even letterlijk weer: „Nee, dat ga ik niet doen. Nee. Nee. Doe ik niet. Nee, ik wil niet geschilderd worden. Nee nee, jongens, dat wil ik écht niet.”

Ze draaide bij, maar het kwam even gevaarlijk dicht bij de pijnlijkste aflevering tot dusver: ook uit dit seizoen, die met actrice Tjitske Reidinga. Bij de onthulling van haar portretten verborg ze haar teleurstelling geenszins. Ze schreeuwde, schrok er écht van, vond haar portretten „verschrikkelijk” en „afschuwelijk”. Het was in haar ogen alsof de kunstenaars dachten dat ze haar gezicht had laten „opspuiten” met botox.

Die scène maakte ook duidelijk wat de kracht was van het programma: een interview met een Bekende Nederlander, vaak bekend ván televisie, heeft altijd een zweem van eigendunk en imagebuilding. In Sterren op het Doek gaat het expliciet over hoe mensen zichzelf zien, waarmee in het beste geval alle maskers af vallen, doordat ze geconfronteerd worden met een beeld dat afwijkt van hun gewenste imago.

Het gesprek tussen Groenteman en Van Nieuwkerk was openhartig – vooral omdat ze hadden afgesproken elkáár te interviewen, al liet Groenteman meer van zichzelf zien. Ze vertelde hoe haar maagoperatie haar wel slanker had gemaakt, maar de vrijers niet toegestroomd waren – tegen haar verwachting in.

Daarmee ging het, prachtig Omroep MAX-ig, ook over ouderdom: een relatie heeft Groenteman niet, en rekent daar ook niet meer op. Er schemerde bovendien door dat ze geen zin had om te stoppen met haar televisiewerk. Maar de gedachte van een 76-jarige alles nog te kunnen „is gewoon niet waar”, zei ze.

Ze koos uiteindelijk het portret waarin een plankje verwerkt was uit het huis waar Groenteman als joods meisje ondergedoken had gezeten. „Die mensen hebben toen gedaan voor mij, en andere joodse kinderen in Rijnsburg, wat nu gedaan moet worden voor de vluchtelingen.” Zo toonde deze aflevering een heel leven, een heel mens, en was het een ontroerend afscheid.