Column

Kerken vastgelegd voor engelen

Markus Brunetti en Betty Schöner reizen al tien jaar met een camper door Europa om de voorkant van kerken vast te leggen; van Porto tot Dresden en van Reims tot Syracuse. Hun project doet denken aan de series van Bernd en Hilla Becher, die vakwerkhuizen en watertorens zo strak mogelijk fotografeerden. Naast de overeenkomsten – gebouwen, serie, reizen, echtpaar, Duits – zijn er ook grote verschillen. Waar de Bechers in zwart-wit werkten, gebruikt Brunetti kleur, en waar de Bechers analoog aan de slag gingen, werkt Brunetti digitaal. Zijn foto’s tonen realistisch maar zijn het niet: het zijn collages samengesteld uit honderden, soms duizenden digitale opnames die ervoor zorgen dat elke steen even scherp is, dat alles alles álles in beeld komt.

Brunetti gumt wel regenpijpen, elektriciteitsdraden en andere storende elementen op de computer uit, waardoor een onwerkelijk gedetailleerd en opgepoetst beeld ontstaat. Het is echt. Het lijkt een maquette. Kerken zoals kerken door hun architecten bedoeld zijn. 29 kerken zijn nu in een boek verzameld, maar nog meer indruk maken ze als gigantische afdrukken. Er waren er in september een paar te zien op de Unseen fotobeurs in Amsterdam en ik kon mijn ogen er niet vanaf houden. Een onmenselijk perspectief. Zo zien engelen de wereld misschien.

Een ander groot verschil met de foto’s van de Bechers: waar hun werk een onderzoek lijkt naar de vraag wat kunst is, staat dat bij Brunetti al vast. Kathedralen zijn onomstotelijk kunst; maar misschien zijn zijn foto’s wel een nieuw soort kitsch.

Helaas staat er geen foto in het boek van de kathedraal van Rouen, onderwerp van een van Monets beroemde series. Monet doet op die schilderijen ongeveer het tegenovergestelde met de façade van een kathedraal als Brunetti: hij toont hoe de kerk onder invloed van licht verandert. Meer in zijn lijn is het werk van Laurence Aëgerter. Zij kocht in Rouen een poster van een van Monets schilderijen en fotografeerde die weer. De zon weerkaatst op het gladde papier. Licht uit de 19de eeuw mengt zich met licht uit de 21ste. Fotografie en schilderkunst ineen.