Column

Een tv-avond vol ontdekkingsreizigers

Drie Syrische zusjes in Pauw (VARA).

Het ging over de ruimte. Astrochemicus Ewine van Dishoeck was aan het woord, over de kans op buitenaards leven. „Sommige mensen willen er niet van weten, sommigen zijn angstig”, zei ze. „Maar ik denk toch dat de meeste van ons ontdekkingsreizigers zijn.”

Misschien wint in de ruimtevaart de exploratiedrift het van de schoorvoetendheid, maar als het om aardse zaken gaat is de mens een gewoontedier dat niet van het vreemde houdt.

Dat was althans het beeld dat je gisteren van de televisieavond overhield.

Sterrenvriend Peter van der Vorst interviewde in Van der Vorst Ziet Sterren (RTL 4) Floortje Dessing, waarbij het vooral ging over hoe zij afweek van de doorsnee. Als reisprogrammamaker was Dessing „nauwelijks thuis”, ze had geen vaste relatie en woonde in een strandhuisje.

„Zit je hier in je eentje”, constateerde Van der Vorst. Het „geval apart” zelf gaf toe dat ze zich een buitenbeentje voelde: haar vrienden kozen voor „huisje-boompje-beestje”, zij leidde een „onrustig leven”. Of ze zo gelukkig was? Voor Van der Vorst leek dat geen serieuze optie, of op zijn minst een gekke optie.

Het was tegelijk de avond met het slot van The Undateables (BNN), de reeks waarin mensen met een beperking, lichamelijk of verstandelijk, hulp krijgen van een ‘matchmaker’ om een leuke date te vinden. Natuurlijk vanuit de idee: wie zó is, kan dat niet op eigen houtje. De balans werd opgemaakt. De dates uit de reeks waren nog niet overtuigend succesvol, behalve dan die van de dolverliefde Angela en Sam. Het ongemakkelijke was: zij hebben allebei de lichte verstandelijke beperking die hen buitenbeentjes maakte, en wijken dus niet van elkáár af.

Toen volgde 3Onderzoekt (EO), over verlegen jongens die hulp kregen van een ‘versiercoach’. Die leerde hen dat ze meisjes moesten uitdagen en beledigen: „Bij versieren doe je mensen pijn.” De jongens voelden zich zichtbaar ongemakkelijk. Het vertelperspectief lag echter bij maakster Anne-Mar Zwart, die de versiercoach tot de orde riep. Moraal van het verhaal: versiercoaches zijn malloten en versieren moet op de oude, ongemakkelijke manier. Dat is geen onderzoek, dat is moralisme. 3Preekt. Allesbehalve een ontdekkingsreis.

En het journaal toonde boze protesten tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Steenbergen. Iemand sprak de vrees uit dat „kinderen uitgescholden [zouden worden] voor hoer omdat ze geen hoofddoek dragen”. Wil Nederland nog wel iets horen dat niet in overeenstemming is met ingeklonken vooroordelen?

Maar dan Pauw (VARA). Dat was de ontdekkingsreiziger van de avond: het toonde asielzoekers. ‘Echte’ asielzoekers dus, terwijl het beeld van vluchtelingen doorgaans bepaald wordt door een gezichtloze groep. Een groep BN’ers had Syrische families ontmoet. Ruben Nicolai had van tevoren een gezin „in lompen” verwacht. Het bleken architecten, die perfect Engels spraken.

Zangeres Do had drie Syrische zusjes meegenomen naar de studio. Ze willen piloot, tandarts en huidspecialiste worden.