Alicja Kwade ontleedt een fiets tot 29 potjes poeder

De tentoonstelling Wintermute in Grimm
De tentoonstelling Wintermute in Grimm Foto Noortje Knulst

In veel galeries ligt hij direct bij binnenkomst: de lijst met titels en afmetingen van de tentoongestelde kunstwerken. Meestal is dat een vrij saaie opsomming van materialen als olieverf op doek, brons of marmer. Zelden zal dat A4-tje zoveel onvoorspelbare materialen bevatten als nu bij de groepstentoonstelling Wintermute in de Grimm Gallery. Hierop worden de bijdragen van kunstenaars als Alicja Kwade, Adriano Amaral en Lucy Skaer respectievelijk omschreven als ‘horlogewijzers op karton’, ‘siliconen, make-up en water’ en ‘gered mahoniehout’.

De titel is ontleend aan de sciencefictionroman Neuromancer (1984) van William Gibson. Wintermute is een computer die uit de digitale werkelijkheid wil ontsnappen en verlangt naar de analoge wereld. Op vergelijkbare wijze hebben de meeste kunstwerken op deze expositie een vrij glad en hightech uiterlijk, maar zijn ze in werkelijkheid van heel eenvoudige materialen gemaakt. Zo oogt de installatie On-Tilted van de Deense kunstenaar Theis Wendt als een soort digitale matrix waar je doorheen kunt lopen. Maar de spiegelende oppervlakken en duizelingwekkende rasters bestaan uit niet veel meer dan zilverfolie en MDF.

Intrigerend is het werk van Alicja Kwade dat op de titellijst omschreven wordt als ‘een fiets ontleed in de afzonderlijke onderdelen en vermalen in 29 gelabelde glazen potjes’. Die potjes staan netjes op een rijtje in een vitrine. Links het zwart van de 80,7 gram leer en de 1,7 kilo rubber, rechts het bodempje goudgeel van de 0,7 gram messing. Kwade’s werk roept herinneringen op aan de installaties van Lara Almarcegui, die gebouwen ontleedt tot hun pure grondstoffen, en aan dat van Roger Hiorns, die de motor van een passagiersvliegtuig verpulverde tot poeder. Het lijkt wel of deze kunstenaars zo grip proberen te krijgen op de ingewikkelde systemen in ons leven. Ze scheppen overzicht door ze te ontleden en te rubriceren. En ze laten zien dat onze materialistische wereld ook maar uit simpele bouwsteentjes bestaat.