Zat haar schoonfamilie achter de moord?

De Pakistaans-Rotterdamse Yasmeen werd vermoord. Maar is alleen haar man schuldig, of ook zijn familie?

Een poster voor Yasmeen. Foto Pieterjan Luyten/NRC

Nazish (24) blijft nog even staan kijken terwijl de stoet vertrekt vanaf metrostation Maashaven in Rotterdam. De demonstratie was nogal last minute, waardoor minder mensen meelopen dan ze had gehoopt. En sommigen zijn tóch hun ID vergeten, die mogen straks de rechtszaal niet in. Maar het blijft opvallend: vijfentwintig Pakistaans-Nederlandse vrouwen, jong én oud, gehuld in kleurrijke hoofddoeken en gewaden, in een protestmars door Rotterdam. Enkele mannen er achteraan.

„Een wonder”, zegt organisator Nazish. „Meestal moeten vrouwen hiervoor toestemming krijgen van hun mannen.” De vrouwen lopen zelfs met de posters die de organisatie vorige keer nog niet durfde uit te delen. ‘Gerechtigheid voor alle slachtoffers van vrouwenhaat’, staat erop.

Gevonden in het bos

Bestemming is de rechtbank. Daar, in het extra beveiligde gedeelte, staat Adeel D. terecht. Hij wordt verdacht van de moord op zijn vrouw, de 25-jarige Yasmeen, die sinds een paar jaar in Rotterdam woonde. Haar lichaam werd in februari gevonden in een bos in het Drentse Ruinen nadat Yasmeen, moeder van twee kinderen, al weken was vermist. De pro-formazitting was gisteren, inhoudelijk wordt de zaak pas in januari behandeld.

Vraagtekens waren er al direct na haar verdwijning. Yasmeen zou zijn weggelopen, ging het gerucht. Maar nabestaanden hadden hun twijfels en vroegen de moskee een oproep te plaatsen. Die kwam er, schoorvoetend, zegt de Pakistaans-Nederlandse Shirin Musa van Femmes For Freedom, dat zich inzet voor vrouwenrechten. „Maar zonder vermelding van haar naam. Daardoor blééf ze een vrouw zonder gezicht.” Met een paar vrouwen, onder wie Nazish, die Yasmeen kende, deelde ze flyers met een oproep uit voor de deur van de moskee. Het bleek het startschot van een kleine emancipatiegolf binnen de conservatieve Pakistaanse gemeenschap.

De aanhang van de vrouwen groeide snel toen bekend werd dat Yasmeen om het leven was gebracht.

Voor het OM lijkt het nu een simpele zaak. Maar voor een deel van de Pakistaanse gemeenschap is dat niet genoeg. Het vindt dat niet alleen echtgenoot Adeel moet worden vervolgd, maar ook de schoonfamilie van Yasmeen, met wie ze enkele jaren in één huis woonde. Die zou haar hebben vernederd, haar de opvoeding van haar eigen kinderen niet hebben gegund. Yasmeen zou weinig buiten hebben mogen komen en voor beltegoed gaf ze noodgedwongen Nazish een seintje vanachter het raam, waarna ze elkaar heimelijk even opzochten bij de vuilniscontainer.

Dit is een zaak, vindt een aantal nabestaanden, waarin het gaat over culturele aspecten, over méér dan moord. Over de lastige rol van Pakistaanse schoonfamilie in het algemeen. Over eer, trots en misschien wel over medeplichtigheid aan moord.

Nabestaanden uit de Pakistaanse gemeenschap in Groot-Brittannië verzamelden driehonderd handtekeningen om het OM in Nederland te bewegen ook zulke aspecten in de zaak mee te nemen. De Facebookpagina Justice for Yasmeen telt inmiddels ruim 3.800 leden uit binnen- en buitenland.

Maar het OM zegt ook na uitgebreid onderzoek geen aanwijzingen te zien voor betrokkenheid van de schoonfamilie. „Een schoonfamilie kan onaardig zijn, maar dat is niet strafbaar”, zegt een woordvoerder. De advocaat van de verdachte, Wieteke Drummen, is de verdachtmakingen inmiddels zat. „We leven in een rechtsstaat en over de feiten die er liggen wordt nu gewoon recht gesproken. Wat wil je nog meer?”

De stoet heeft de rechtbank bereikt. De moeder van Yasmeen, overgekomen uit Pakistan, komt als eerste aan bij de rechtbank. De andere demonstranten volgen. Vijf minuten lang staan de vrouwen zwijgend naast elkaar, de poster in hun hand.