Misdaadreporter werd politiemol 

‘Mark moet een dubbelleven hebben geleid’. Drie weken na de arrestatie van een vermoedelijke politiemol uit Weert zijn vrienden en kennissen nog steeds beduusd.

Mark M., hier op een foto van Facebook.

Sushi hebben ze gegeten. „En daarna hebben we nog gezellig over de kermis in Weert gewandeld.” De eigenaar van SQ Vision Mediaprodukties uit Eindhoven Gabor Heeres (36) vertelt hoe hij maandagavond 28 september doorbracht met politieagent en goede vriend Mark M. uit Weert. Een dag later werd de 28-jarige M. gearresteerd. Hij wordt ervan verdacht jarenlang als mol van de onderwereld te hebben gewerkt bij de Landelijk Eenheid van de Nationale Politie. De verdenking is dat hij stelselmatig en op grote schaal strafrechtelijke informatie verkocht aan drugshandelaren en leden van criminele motorbendes.

Het duurde dagen voordat Heeres in de gaten had dat zijn maatje was gearresteerd op verdenking van corruptie, plichtsverzuim en witwassen. Heeres vond het wel eigenaardig dat de nog steeds in volledige beperking opgesloten Mark M. – hij mag alleen contact hebben met zijn advocaat – opeens geheel van de aardbodem verdwenen leek. Hij nam zelfs zijn telefoon niet meer op. Elena, de in Weert wonende Oekraïense echtgenote van Mark, stelde hem aanvankelijk nog gerust. „Mark is er niet maar hij is wel in goede gezondheid, zei ze me.” Pas na alle publiciteit over een in Oost-Brabant aangehouden politiemol viel bij Heeres, langzaam, het kwartje.

„Mark moet een dubbelleven hebben geleid”, zegt Heeres die drie weken na de arrestatie van de vriend die hij wekelijks zag nog steeds niet geheel van de verbazing is bekomen. „Zelfs zijn ouders wisten niets over de activiteiten van hun enig kind. Ik vraag me zelfs af of zijn echtgenote van alles op de hoogte was”, zegt Heeres die Mark al een jaar of tien kent.

Zat hij misschien in de hennepteelt?

Bij de aanhouding van Mark M. en van een volgens het OM criminele handlanger van 45 jaar uit Eindhoven heeft de politie gegevensdragers, drugs en 235.000 euro contant geld in beslag genomen. „Mij is nooit iets opgevallen van illegale activiteiten. Hij had wel meer te besteden dan op grond van zijn politiesalaris gewoon zou zijn. Ik dacht weleens dat hij misschien hennep teelde. Maar echt exorbitant leefde hij ook niet. Zijn Porsche was al elf jaar oud”, zegt Heeres.

De verbazing van Heeres wordt gedeeld door andere vrienden en kennissen van Mark M. Het zijn stuk voor stuk handelaren in regionaal rampennieuws en foto’s uit Oost-Brabant en Noord-Limburg. „Dit is zeer onwerkelijk. Wat hier gebeurt, is een heel groot raadsel”, zegt Niels van Rooij van muziekstudio 040 in Eindhoven. Alleen Bert Jansen, persfotograaf uit Eindhoven, zegt „intuïtief” dat hij „niet raar opkeek” dat M. is opgepakt. „Ik vond het een rare overstap: van de journalistiek naar de politie. Ik heb in Mark nooit echt een agent gezien”.

Observatietraining hielp hem niet

Vanaf zijn zeventiende werkte Mark als freelance journalist. Hij noemt zichzelf in zijn cv een misdaadverslaggever. Mark exploiteerde een eigen website met plaatselijke nieuwtjes in Weert. Van 2006 tot 2009 studeerde hij aan de Fontys Hogeschool voor journalistiek in Tilburg. Hij haalde geen diploma omdat hij, zo schrijft hij op een Oekraïense website voor werkzoekenden, in 2009 in dienst trad bij de politie.

Ondanks een negatief advies van de AIVD maakt Mark als zij-instromer carrière bij de politie. „Er is in deze zaak veel misgegaan met de screening”, zegt een opsporingsambtenaar. Mark krijgt zelfs een cursus voor gevorderden waardoor hij onder meer kan gaan werken als lid van een observatieteam. Op de eerder genoemde website schrijft Mark in het Engels dat hij niet alleen een ‘special observation course’ maar ook een ‘special driving course, high speed’ kreeg. Tegen zijn vrienden liet Mark nooit veel los over zijn politiewerk. Op internet noemt Mark zich een ‘criminal investigator at the Dutch national crime squad’.

„Hij deed altijd heel vaag over zijn politiewerk”, zegt Mark van der Pol, eigenaar van website Mooi Boxtel. „Tegen mij zei hij altijd dat hij bij de Nationale Recherche werkte en dus niet veel kon zeggen over zijn taken. Dat leek me eigenlijk wel logisch”, zegt Heeres. De speciale trainingen konden evenwel niet verhinderen dat Mark uitgerekend door observaties van collega’s tegen de lamp liep. In een onderzoek naar de van fraude verdachte autohandelaar Jan L. van de dit jaar failliet verklaarde dealer Carstore in Oirschot ontdekte de politie dat er uit eigen kring criminele inlichtingen lekten naar verdachten.

Gesjoemel met snelle luxe-auto’s

Jan L. (40 jaar) is een in de onderwereld geliefde verkoper van Ferrari’s en Porsches. Hij is, aldus ingewijden, bereid creatieve betalingsconstructies op te zetten waardoor boeven auto’s kunnen huren en niet bang hoeven te zijn dat hun sportauto’s in beslag worden genomen. De autodealer is eerder veroordeeld wegens fraude. Hij zit nu in Limburg een celstraf uit en moest zich gisteren in Den Bosch voor de strafrechter opnieuw verantwoorden voor gesjoemel met auto’s. Hij wilde – evenals twee getuigen – niet verschijnen en de strafzaak werd aangehouden.

De strafzaak werd gisteren discreet bijgewoond door twee agenten van de rijksrecherche. De rijksrecherche voert het onderzoek uit naar de politiemol. Mark is deze zomer naar verluidt een aantal keren geobserveerd toen hij volgens de politie geheime informatie overdroeg. Hij zou zelfs één keer zijn gezien toen hij met mogelijk de harde schijf van een computer onderweg was.

Bij huiszoekingen zijn volgens opsporingsbronnen USB-sticks gevonden met vertrouwelijke politie informatie. Een officier van justitie van het parket in Den Bosch is met hulp van het Landelijk Parket van het OM nog steeds bezig in kaart aan het brengen uit welke strafrechtelijke onderzoeken van de Nationale Recherche allemaal is gelekt. Per arrondissement wordt de schade opgemaakt. Er bestaat grote ongerustheid in het opsporingsapparaat over het lekken.

Regelmatig reisjes naar Oekraïne

Een blinde vlek in het onderzoek naar de politiemol – wiens voorarrest vorige week met negentig dagen werd verlengd – zijn diens activiteiten in Oekraïne. Onder meer vanwege zijn voorliefde voor vrouwelijk schoon vliegt Mark M. al vele jaren regelmatig naar Kiev. Hij handelt ook in bont. Op een chatsite voor mensen die in Oekraïne de Nederlandse taal willen leren, schrijft Mark in november 2012: „Ik woon in Nederland maar ik ben elke maand ongeveer een week in Kiev.”

Volgens Heeres huurt Mark in de hoofdstad van Oekraïne soms voor langere tijd een appartement. Hij logeert ook regelmatig in het zeer luxe Fairmont Grand Hotel waar een kamer gemiddeld 300 euro kost. Een heel bedrag voor een agent die maandelijks niet veel meer dan 2.000 euro netto verdient. Mark reisde ook veel en vaak naar exotische bestemmingen. Het zijn uitspattingen die onder zijn politiecollega’s jarenlang kennelijk geen achterdocht wekten.

Op Valentijnsdag dit jaar is Mark M. in Kiev getrouwd met zijn Oekraïense vriendin Elena. De bruiloft werd uitbundig gevierd. Volgens een Nederlandse zakenman die regelmatig met Mark in Oekraïne optrok – en anoniem wil blijven – had de agent uit Weert een eigenaardige vriendengroep in Kiev. „Veel mannen met tattoos. Het was een nogal typische entourage”, zegt hij.

Mark M. zou volgens hem bezig zijn geweest om werk te zoeken in Oekraïne. Hij zou in de beveiligingsindustrie of in de ICT-wereld aan de slag hebben willen gaan, vertelt zijn vriend. „Mark was met name heel handig in het versturen van versluierde boodschappen met behulp van Blackberry-telefoons. Hij gebruikte daar een speciaal programma voor. Dat soort kennis hoopte hij te benutten”, zegt de Nederlandse zakenman. Maar vooralsnog heeft Mark M. zich begin dit jaar met zijn Oekraïense echtgenote in Weert gevestigd. „Hij kon in Nederland meer geld verdienen.”

Tips? onderzoek@nrc.nl