Jihad als criminele organisatie

Het Openbaar Ministerie eiste dinsdag tot zeven jaar cel tegen negen verdachten in het grote jihadproces.

Rechtbanktekening van de verdachten (vlnr): Iman B., Azzedine C., Rudolf H., Oussama C., Jordi de J. en Moussa L. tijdens het grote Haagse jihadproces. Illustratie Aloys Oosterwijk/ANP

Wie haat zaait en geweld predikt, zaagt aan de wortels van de rechtsstaat. De toon van de officier van justitie aan het eind van het twee dagen durend requisitoir is hard. Door de inspanningen van de verdachten zijn meerdere mensen afgereisd naar Syrië.

De Haagse groep extreme moslims vormt een criminele organisatie met terroristisch oogmerk, vindt het OM. Dat wil hoge straffen: de goedgebekte Azzedine C. (33), alias Abou Moussa, hoort zeven jaar cel tegen zich eisen. De jonge prediker Oussama C. (19), alias Abou Yazeed, vijf jaar. En de roodharige bekeerling Rudolph H., alias Abou Suhayb, zes jaar. Tegen Jordi de J., die daadwerkelijk in Syrië was, wordt drie jaar geëist, waarvan één voorwaardelijk. Hij wordt niet volledig toerekeningsvatbaar geacht.

Opruien en ronselen

De twee officieren van justitie lieten alle negen verdachten de revue passeren in de beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp. De hoofdverdachten het vaakst: Azzedine C., Oussama C. en Rudolph H. Alle drie stonden ze terecht voor onder meer opruiing en deelname aan een criminele (terroristische) organisatie. Azzedine en Oussama werden ook beschuldigd van ronselen.

Individuen vervolgen voor ronselen – iemand beïnvloeden of het ideologisch rijp maken om deel te nemen aan de gewapende strijd in Syrië – is lastig, zo blijkt. Het OM eiste voor Azzedine C. dinsdag vrijspraak voor ronselen. Oussama C. wordt daarvoor wel vervolgd. Hij zou Ahmed S. hebben overgehaald deel te nemen aan de gewapende strijd. Ahmed S. is inmiddels kroongetuige in de jihadzaak. Hij beschuldigde verschillende verdachten ervan hem te hebben gehersenspoeld en ze zouden hem jihadfilmpjes hebben laten zien. Later trok hij die getuigenissen weer in. Hij zou ze onder druk van de politie hebben afgelegd.

Het OM benaderde de verdachten niet alleen als individuen, maar ook als groep. En voor de groep was het ronselen voor Syrië wel degelijk een belangrijk doel, betoogden de officieren van justitie.

Die groep moet niet worden gezien als een strak georganiseerde bende met een leider en volgelingen. Inlichtingendienst AIVD concludeerde al eerder in een rapport dat jihadistische groepen vaak vrij diffuus zijn. Er is wel sprake van een gemeenschappelijk doel, het kalifaat, maar de structuur van de groep is tamelijk los. Dat komt met name door het gebruik van internet; de communicatie verloopt meer horizontaal. ‘De beweging heeft het karakter van een zwerm gekregen’, schreef de AIVD. En de officieren nemen die term over. „De conclusie moet zijn dat er sprake was van een samenwerkingsverband van voldoende structuur en duurzaamheid”, aldus het OM.

In dat samenwerkingsverband ziet het OM een criminele organisatie die de grenzen van de vrijheid van meningsuiting en religie ver overschreed. De groep zette aan tot geweld en doodslag. De groep keurde democratie af, verketterde andersgelovigen. De charismatische Azzedine C. presenteerde zich volgens het OM vanaf het begin af aan als leider. Hij stond graag in de schijnwerpers en zag zichzelf als woordvoerder van de jihadisten, hoewel hij dat zelf eerder ontkende. „Ik werd benaderd door allerlei mensen, die dachten zeker dat ik een airline had of zo.”

Religieus advies van Oussama

Oussama C. is volgens het OM de ideoloog van de groep. Jonge moslims kwamen bij hem langs voor religieus advies. Ze kregen dan de meest orthodoxe versie en namen die bloedserieus. Oussama liet zich stevig uit over niet-moslims. „We moeten hard zijn voor de ongelovigen. En zacht voor moslims, voor elkaar.” En hij zegt in niet mis te verstane woorden tegen de broeders en zusters over de jihad: „Broeders en zusters, de strijd is voor jullie verplicht.”

Ook Rudolph H. had als ‘mediaman’ van de groep een centrale rol. Hij runde weblog De Ware Religie. Veel van de ruim duizend artikelen daarop gaan over de jihad en terreurgroep IS. Het OM zei al eerder dat de site de jihad en de martelaarsdood verheerlijkt en jongeren ertoe aan zou kunnen zetten af te reizen naar Syrië.