Een wijk vol mondige mensen met vrienden

In de chique Haagse wijk Benoordenhout wordt geen wegdek opengebroken, laat staan een asielopvang ingericht, als de bewoners het niet willen.

De Prinses Julianakazerne gaat geen opvang bieden aan asielzoekers. De kazerne staat in één van de groenste gedeelten van het Benoordenhout dichtbij paleis Huis ten Bosch. Foto’s: David van Dam

‘Zodra hier iets nieuws gebouwd wordt, ontstaat al snel weerstand”, zegt Pieter de Savornin Lohman. Hij is voorzitter van de Wijkvereniging Benoordenhout. „Wijkbewoners vinden het vaak belangrijk dat er zo min mogelijk verandert”, vertelt hij. Moet er dan toch iets veranderen, dan zal een slimme investeerder al in een vroeg stadium contact zoeken met de wijkvereniging. „Als je de bewoners en de wijkvereniging niet achter je hebt, tja. Dat is niet handig.”

Het Benoordenhout is een groene wijk met statige huizen. Mark Rutte woont er, net als een aantal andere politici en ambassadeurs.

Geen geluidsoverlast, geen woningdiefstallen

Het winkelcentrum van het Benoordenhout ligt aan de Van Hoytemastraat. In deze buurt vonden volgens politiecijfers in 2014 zeven woningdiefstallen plaats. In Schilderswijk-noord waren dat er in hetzelfde jaar 122. Rond de Van Hoytemastraat werd vorig jaar vier keer melding gemaakt van geluidsoverlast. In Schilderswijk-noord 174 keer.

Even leek het erop dat in het Benoordenhout een asielzoekerscentrum zou komen: de Prinses Julianakazerne aan de Thérèse Schwartzestraat stond op de lijst met mogelijke opvanglocaties die minister Blok vorige week indiende bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De VVD was tegen. De komst van vluchtelingen in de kazerne zou, net als alle asielzoekerscentra dicht bij woonwijken, zorgen voor overlast en voor ontwrichting van de buurt.

Maandag werd duidelijk dat in de Julianakazerne geen vluchtelingen zullen worden ondergebracht. Buurtbewoners waren opgelucht. Maar op andere plekken gingen de wenkbrauwen omhoog. „VVD weert opvang uit achtertuin” kopte De Telegraaf. GroenLinks-fractievoorzitter Inge Vianen twitterde dat de VVD „genadeloos door de mand valt” met het „cliëntelisme in Benoordenhout”.

Een warme relatie

De relatie tussen VVD en het Benoordenhout is inderdaad warm, zo laat fractievertegenwoordiger Frans de Graaf weten. „Het is voor ons een wijk met veel contacten.” Toen minister Blok (ook VVD) vorige week bevestigde dat de Julianakazerne op de lijst voor mogelijke opvanglocaties stond, wisten de wijkbewoners de plaatselijke VVD dan ook snel te vinden. „Dat waren kritische geluiden, ja. Zorgen, vragen.” De Graaf voegt toe: „Maar ook best positieve reacties.”

Volgens CBS-cijfers was meer dan een kwart van alle inwoners in 2012 ouder dan 65 jaar. Een bewoner van Benoordenhout verdiende toen gemiddeld 61.000 euro per jaar. Ter vergelijking: in de Schilderswijk was in 2012 zo’n 17 procent van de bevolking ouder dan 65. En het gemiddelde inkomen lag rond de 30.000 euro.

De wijkvereniging van Benoordenhout is een „van oudsher productieve wijkvereniging”, vertelt De Savornin Lohman. In het Benoordenhout wonen in totaal 13 duizend mensen, waarvan er 1.800 lid zijn van de wijkvereniging. Inwoners van het Benoordenhout zijn mensen die „door hun werk of opleiding zich de kaas niet van het brood laten eten”. Ze bekleden vaak hoge functies binnen de rechterlijke macht, overheid, bedrijfsleven.

En ze hebben vaak vrienden bij de gemeenteraad. En ja, veel bij de VVD. Een hoop wijkbewoners zijn partijlid, of kennen een lid in hun vriendenkring. Maar het is zeker niet alleen de VVD waar Benoordenhout de kennissen heeft zitten.

Not in my backyard

Over de Julianakazerne was eerder gedoe. Het plan is om de kazerne tot zorgwoningen te verbouwen en nieuwbouw neer te zetten in de tuin rond de kazerne. In dat laatste zagen de omwonenden weinig. Zij namen contact op met bevriende ambtenaren en raadsleden, in dit geval bij D66 en de Stadspartij. Het voorstel is vooral door die partijen tegengehouden.

Er was ook eens een plan om de serviceflat Arendsdorp te moderniseren, „oftewel plat te gooien en opnieuw op te bouwen” zegt De Savornin Lohman. De gemeente wilde die flat een woonbestemming geven en zei dat een zorgbestemming niet meer zou kunnen. „Maar wij wisten dat de Raad van State eerder al een uitspraak had gedaan waardoor dat wel mogelijk was. De Raad van State heeft de gemeente toen na een bezwaarprocedure teruggefloten.

Er bestaat een neiging tot een not in my backyard-houding onder de inwoners van het Benoordenhout. De Savornin Lohman: „Die bestaat vermoedelijk overal wel, maar hier zijn de inwoners toevallig behoorlijk goed van de tongriem gesneden.”

Het komt voor dat wegwerkzaamheden na overleg met de gemeente worden uit- of afgesteld. Als het onhandig gepland zou zijn voor winkeliers of bewoners.

Bellen naar de gemeente

Over de Julianakazerne zijn in de Van Hoytemastraat de meningen verdeeld. Sommige wijkbewoners zeggen dat ze het „helemaal niet vervelend” hadden gevonden als er vluchtelingen in zouden komen. Een ander reageert duidelijk: „Ik ben tegen. Verder geen commentaar.”

Ingrid van der Vlist (72) heeft zich over het onderwerp niet opgewonden. Ze is überhaupt niet zo actief in de wijkvereniging, vertelt ze. „Maar veel mensen die ik ken zijn dat wel.” Die bellen de gemeente als ze ergens last van hebben. Laatst bijvoorbeeld, toen er voor het huis van Van der Vlist gegraven werd voor een ondergrondse vuilcontainer. Toen ze ’s ochtends haar buurvrouw sprak, had die al gebeld naar de gemeente. „En als zij het niet al gedaan had, had ik deze keer misschien zelf wel stappen ondernomen.” Het graven hield die ochtend vrij snel op. Of de vuilcontainer er nog komt, is nog onduidelijk.

Lees ook op nrc.nl de ingezonden brief van een inwoner uit Benoordenhout Voor vluchtelingen zijn arme gemeenten beter  en de reacties op die brief.