Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Een protest tegen de schoonfamilies

De Pakistaans-Rotterdamse Yasmeen werd vermoord. Maar is alleen haar man schuldig? Of ook zijn familie?

Pakistaanse vrouwen met een portret van de vermoorde Yasmeen. Foto Pieterjan Luyten/NRC
Pakistaanse vrouwen met een portret van de vermoorde Yasmeen. Foto Pieterjan Luyten/NRC

Nazish (24) blijft nog even staan kijken terwijl de stoet vertrekt vanaf metrostation Maashaven in Rotterdam. De demonstratie was nogal last minute, waardoor minder mensen meelopen dan ze had gehoopt. En sommigen zijn tóch hun ID vergeten, die mogen straks de rechtszaal niet in. Maar het blijft opvallend: vijfentwintig Pakistaans-Nederlandse vrouwen, jong én oud, gehuld in kleurrijke hoofddoeken en gewaden, in een protestmars door Rotterdam. Enkele mannen erachteraan.

„Een wonder”, zegt organisator Nazish. „Meestal moeten vrouwen hiervoor toestemming krijgen van hun mannen.” De vrouwen lopen zelfs met de posters die de organisatie vorige keer nog niet durfde uit te delen. „Gerechtigheid voor alle slachtoffers van vrouwenhaat”, staat erop.

Bestemming is de rechtbank. Daar, in het extra beveiligde gedeelte, staat Adeel D. terecht. Hij wordt verdacht van de moord op zijn vrouw, de 25-jarige Yasmeen, die sinds een paar jaar in Rotterdam woonde. Haar lichaam werd in februari gevonden in een bos in het Drentse Ruinen nadat Yasmeen, moeder van twee kinderen, al weken was vermist. De pro-formazitting was gisteren, inhoudelijk wordt de zaak pas in januari behandeld.

Vraagtekens waren er al direct na haar verdwijning. Yasmeen zou zijn weggelopen, ging het gerucht. Maar nabestaanden hadden hun twijfels en vroegen de moskee een oproep te plaatsen. Die kwam er, schoorvoetend, zegt de Pakistaans-Nederlandse Shirin Musa van Femmes For Freedom, dat zich inzet voor vrouwenrechten. „Maar zonder vermelding van haar naam. Daardoor blééf ze een vrouw zonder gezicht.” Met een paar vrouwen, onder wie Nazish, die Yasmeen kende, deelde ze flyers met een oproep uit voor de deur van de moskee. Het bleek het startschot van een kleine emancipatiegolf binnen de conservatieve Pakistaanse gemeenschap.

De aanhang van de vrouwen groeide snel toen bekend werd dat Yasmeen om het leven was gebracht. Echtgenoot Adeel D. zou het lichaam met zijn taxi hebben weggebracht en samen met twee handlangers in de Drentse bossen hebben begraven. Hij werd gearresteerd en zou later bekennen dat sprake was van een ongeluk. Na ruzie zou hij Yasmeen bij de keel hebben gegrepen. Zij viel achterover en toen hij terugkwam van zijn auto wassen trof hij haar levenloos aan.

Voor het OM lijkt het nu een simpele zaak. Maar voor een deel van de Pakistaanse gemeenschap is dat niet genoeg. Het vindt dat niet alleen echtgenoot Adeel moet worden vervolgd, maar ook de schoonfamilie van Yasmeen, waarmee ze enkele jaren in één huis woonde. Die zou haar hebben vernederd , haar de opvoeding van haar eigen kinderen niet hebben gegund. Yasmeen zou weinig buiten hebben mogen komen en voor beltegoed gaf ze noodgedwongen Nazish een seintje vanachter het raam, waarna ze elkaar heimelijk even opzochten bij de vuilniscontainer.

Het gaat over meer dan moord

Dit is een zaak, vindt een aantal nabestaanden, waarin het gaat over culturele aspecten, over méér dan moord. Over de lastige rol van Pakistaanse schoonfamilie in het algemeen. Over eer, trots en misschien wel over medeplichtigheid aan moord.

Nabestaanden uit de Pakistaanse gemeenschap in Groot-Brittannië verzamelden driehonderd handtekeningen om het OM in Nederland te bewegen ook zulke aspecten in de zaak mee te nemen. De Facebookpagina Justice for Yasmeen telt inmiddels ruim 3.800 leden uit binnen- en buitenland.

Maar het OM zegt ook na uitgebreid onderzoek geen aanwijzingen te zien voor betrokkenheid van de schoonfamilie. „Een schoonfamilie kan onaardig zijn, maar dat is niet strafbaar”, zegt een woordvoerder. De advocaat van de verdachte, Wieteke Drummen, is de verdachtmakingen inmiddels zat. „We leven in een rechtsstaat en over de feiten die er liggen wordt nu gewoon recht gesproken. Wat wil je nog meer?”

De stoet heeft de rechtbank gereikt. De moeder van Yasmeen, overgekomen uit Pakistan, komt als eerste aan bij de rechtbank. De andere demonstranten volgen. Vijf minuten lang staan de vrouwen zwijgend naast elkaar, de poster in hun hand.

Correcties en aanvullingen

Moord

In het intro van Een protest tegen de schoonfamilies (21/10, p. 9) staat de vraag of „alleen haar man schuldig” zou zijn aan „moord”. Ten onrechte, de man is alleen verdachte. De zaak moet nog voorkomen.

Yanis Varoufakis

In het intro bij het artikel Schäuble deelde chocolade-euro’s uit (21/10, p. E4-5) staat ten onrechte dat Yanis Varoufakis premier was van Griekenland. Hij is minister van Financiën geweest.

Udo D.

In Oud-tbs’er Udo D. had nog vast kunnen zitten (23/10, p. 2) staat dat Udo D. 68 jaar is. Dit klopt niet. Hij is 38.