‘Chinezen kopen grachtenpanden op’

Dat schreef Het Parool op 1 augustus en het bericht kwam op vele plekken terug.

De aanleiding

Er is al maanden veel te doen over rijke Russen en Chinezen die Amsterdamse grachtenpanden zouden opkopen zonder er te wonen. Nadat Het Parool er op 1 augustus over had geschreven liet de Amsterdamse burgemeester Van der Laan zich er meermaals bezorgd over uit. Twee weken geleden herhaalde hij die zorgen in De Telegraaf en kondigde hij de oprichting aan van een vastgoedfonds om „kroonjuwelen van de Amsterdamse binnenstad” (dixit De Telegraaf) in eigen handen te houden.

Maar klopt het wel? Zijn Chinezen echt bezig de grachten leeg te kopen?

Waar is het op gebaseerd?

„Superrijke Chinezen kopen Amsterdamse grachtenpanden op”, luidt de kop op Parool.nl. Binnenin de krant staat een iets voorzichtiger kop („Kopen de Chinezen straks de grachten op?”) en in het artikel staat dat rijke, speculerende buitenlanders „azen” op panden in Amsterdam. Het dreigende scenario wordt geschetst van „een spookstraat, waar geen Amsterdammer meer woont”.

Drie dagen later stelt de SP in Amsterdam vragen aan het college van B en W over de „grootkapitalisten die historische panden in binnensteden opkopen om deze huizen vervolgens leeg te laten staan”. Van der Laan laat zich daarna in Het Financieele Dagblad bezorgd uit over de trend. In een groot artikel in De Telegraaf wijst hij op het doemscenario van de appartementen rond het Londense Hyde Park. Die worden als belegging verhandeld voor meer dan 100 miljoen euro per stuk. De eigenaars, rijke oosterlingen, wonen er maar een paar dagen per jaar. „Terwijl Londenaren op twee uur afstand met de metro wonen. Een schrikbeeld dat hier niet mag gebeuren.”

En, klopt het?

Nee. De belangrijkste bronnen van het Parool-artikel herkennen zich niet in het geschetste angstbeeld. Makelaarsvereniging Amsterdam (MVA) hield dit voorjaar een enquête onder de 286 aangesloten makelaarskantoren over de mogelijke Russische en Chinese kopers; 49 kantoren reageerden. Elf lieten weten in 2014 samen vijftien huizen verkocht te hebben aan een Chinees of een Rus. „Het begin is er zeker”, constateerde Het Parool.

MVA-voorzitter Sven Heinen ziet dat anders. „Het is niet meer of niks minder dan gebruikelijk.” Hij wijst er bovendien op dat de Amsterdamse makelaars geen enkele aanwijzing hebben dat die huizen als speculatie of belegging worden gekocht, zoals in Londen. „Dit betreft expats die hier werken en ze kopen om in te wonen.”

Naar aanleiding van de ophef dook Heinen onlangs in het Kadaster en zocht hij alle transacties in het hoogste segment van dit jaar op. Hij turfde 273 verkochte objecten van meer dan 1 miljoen euro en ziet niets bijzonders. „Het zijn dezelfde kopers als twee jaar of tien jaar geleden.”

Ook directeur Hans Veenhuijsen van R365/Christie’s International Real Estate herkent het beeld niet. De verkoop van twee villa’s in Vinkeveen aan Chinezen door zijn kantoor werd in de media als voorbeeld aangehaald van een Chinese opkoper in Amsterdam omdat die Chinezen Vinkeveen als Groot-Amsterdam zien. „Ik zou geen pand weten dat wij verkocht hebben dat voor de speculatie of de leegstand is gekocht. Nul.”

Ook de reden voor de oprichting van het vastgoedfonds klopt niet. In een brief aan de gemeenteraad zegt Van der Laan dat 1012inc bedoeld is om de ‘Wallenaanpak’ voort te zetten – het diverser maken van de Wallen. Niet om panden uit de handen van buitenlandse speculanten te houden.

Conclusie

Er is geen bewijs dat rijke, speculerende Chinezen grachtenpanden opkopen. Wij beoordelen de stelling als onwaar.