Britten ontvangen Xi in sprookjesland

Verenigd Koninkrijk kruipt dichter tegen China aan dan enig westers land tot nu toe.

De Britse koningin Elizabeth en de Chinese president Xi Jinping, gisteren op weg naar Buckingham Palace in Londen. Foto Yui Mok/Reuters

Het Verenigd Koninkrijk wil „China’s beste vriend in het Westen” zijn en daarom werd gisteren in Londen alles uit de kast gehaald om de president en communistische partijleider Xi Jinping het gevoel te geven dat hij net zo speciaal is als de Amerikaanse president Obama.

Slechts een hele selecte groep buitenlandse leiders krijgt de ‘full treatement’ van het koningshuis en beide huizen van het parlement. En dat alles ingeluid door 41 saluutschoten en een hobbelige rijtocht op de Mall in de diamond jubilee state coach.

Zij werden toegejuicht door duizenden opgetrommelde Chinese studenten en toeristen in I Love China-T-shirts. Xi onderging het kleurrijke ritueel in Buckingham Palace en de Royal Gallery in Westminster met een geamuseerd lachje. Hij prees opmerkelijk uitvoerig de „visionaire Britse strategie” met betrekking tot zijn land.

China wil dat Britten in EU blijven

Het spektakel, dat de stoutste verwachtingen van de media in China overtrof, wordt door beide landen gezien als het begin van een „gouden tijdperk”. De Conservatieve regering van premier Cameron besloot eerder dit jaar het aanhalen van de banden met China tot de hoogste buitenlandspolitieke prioriteit te maken. Hoe dit nieuwe beleid zich verhoudt tot de relaties met de VS en de andere EU-landen laten Cameron en zijn minister van Financiën Osborne in het midden. Feit is dat in de VS veel wenkbrauwen worden gefronst over de „draai naar China” van het VK. Eerder dit jaar omarmde minster Osborne als eerste westerse bewindsman het Chinese plan voor een nieuwe Aziatische Investeringsbank waar de VS tegen waren.

Osborne geldt als de belangrijkste architect van het nieuwe Britse beleid, en niet het ministerie van Buitenlandse Zaken. Osborne ging deze zomer naar China. Hij sprak met geen woord over de spanningen rondom de Oeigoerse bevolking.

China krijgt toegang kernenergie

Osborne beschouwt Chinese (staats-)bedrijven als de belangrijkste toekomstige investeerders in Britse infrastructuur en wil dat het VK in 2025 China’s grootste handelspartner in Europa wordt. De City moet het centrum worden van de handel in de Chinese renminbi. Vandaag worden contracten getekend die Chinese bedrijven toegang geven tot de kernenergiesector en voor de bouw van een hoge snelheidslijn.

Het nieuwe China-beleid in Londen moet ook gezien worden in antwoord op van de kritiek van eurosceptici dat VK niet zelfstandig buitenlands beleid kan voeren als EU-lid. Dat het VK lid moet blijven van de EU om voor China interessant te blijven is ook duidelijk.

Volgens de Britse gastvrouwen en -heren van Xi Jinping passen in deze sfeer geen of slechts weggemoffelde discussies over mensenrechten, Tibet en andere gevoelige kwesties. In dat opzicht hebben Cameron en Osborne geleerd, nadat zij na een ontmoeting met de dalai lama in 2012 in de diplomatieke ijskast werden gezet door China.

Heel voorzichtig zei de voorzitter van het Lagerhuis, John Bercow, te hopen dat Xi „een morele inspiratie voor de wereld” zou worden. De enige die wel een signaal gaf, was prins Charles die goed bevriend is met de dalai lama. De kroonprins bleef weg van het staatsdiner, officieel omdat hij andere afspraken had. Hij dronk alleen thee met Xi.