Afghanistan blijft kwetsbaar

Hoe kwetsbaar Afghanistan nog altijd is voor aanvallen van de Talibaan, bleek eind vorige maand. Toen slaagden de opstandelingen erin de stad Kunduz in te nemen. Met Amerikaanse luchtsteun lukte het de Afghaanse strijdkrachten wel weer om de stad te heroveren, maar de episode maakte voor iedereen duidelijk dat Afghanistan niet voor zijn eigen veiligheid kan zorgen.

Dat is teleurstellend. Voor de Afghanen en de regering van de nieuwe president, Ashraf Ghani. Maar ook voor de militairen en burgers uit tientallen andere landen, de Verenigde Staten voorop, die zich sinds 2001 hebben ingezet voor de stabilisering en ontwikkeling van Afghanistan. Nog altijd is er geen zicht op vrede in het al decennia door geweld geteisterde land.

President Obama heeft daarom vorige week besloten de bijna 10.000 Amerikaanse militairen die zich nog in Afghanistan bevinden voorlopig niet terug te trekken, zoals hij eerder had aangekondigd. Pas eind 2016 wordt hun aantal verminderd, tot zo’n 5.500 manschappen. En zij zullen blijven tot de opvolger van Obama het Witte Huis betrekt.

Dat moet een bittere tegenvaller zijn voor Obama, die bij zijn aantreden had beloofd dat hij de twee oorlogen die George W. Bush was begonnen zou beëindigen. Maar nu blijkt dat Amerika zich noch uit Afghanistan kan losmaken, noch uit Irak, waar de Amerikanen helpen in de strijd tegen Islamitische Staat.

Waar het wat Afghanistan betreft op neerkomt, zei Obama, is dat de veiligheidssituatie in cruciale delen van het land kwetsbaar is en makkelijk kan verslechteren. Dan zou Afghanistan weer een uitvalsbasis voor terroristen kunnen worden, net als in 2001 toen de Talibaan aan de macht waren en zij Al-Qaeda gastvrijheid boden om de aanslagen van 9/11 voor te bereiden.

Op korte termijn kunnen de Amerikaanse troepen helpen bij de stabilisering van het land. Dat is belangrijk, vooral nu de Talibaan op veel plaatsen sterk in het offensief zijn en Islamitische Staat ook in Afghanistan actief blijkt. Maar de aanwezigheid van Amerikaanse troepen staat tegelijk het vinden van een oplossing voor het land in de weg. Hun activiteit blijft spanningen voeden – in het land zelf, en ook tussen Afghanistan en buurlanden, met name Pakistan.

Pogingen om tot vredesoverleg te komen tussen de regering in Kabul en de Talibaan hebben nog tot niets geleid. Maar een militaire oplossing van deze oorlog is niet goed denkbaar. Een politiek vergelijk zal nodig zijn om de strijd te beëindigen. Daar moet de betrokkenheid van de VS, hun bondgenoten en de andere landen in de regio op gericht zijn.