Wiebes stelt nieuwe zzp-wet uit

Het invoeren van modelcontracten voor zzp’ers gaat niet zo snel als staatssecretaris Wiebes dacht.

Staatssecretaris Wiebes Foto Bart Maat / ANP

Het is staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) niet gelukt om de nieuwe ‘modelcontracten’ voor zelfstandigen per 1 januari in te voeren. De vervanging van de VAR-verklaring (Verklaring Arbeidsrelatie) door modelcontracten staat nu gepland voor 1 april 2016. Zelfstandigen en opdrachtgevers krijgen daarbij tot 1 januari 2017 de tijd om zich voor te bereiden op de overgang, zonder dat de Belastingdienst handhaaft.

Dat staat in een brief die de staatssecretaris gisteravond aan de Eerste Kamer heeft gestuurd. De Senaat zou op 27 oktober de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties behandelen, maar Wiebes heeft nu om uitstel van stemming gevraagd.

In de zzp-sector (in totaal 800.000 tot ruim één miljoen Nederlanders, volgens de CBS-definitie) is uitgekeken naar de brief van de staatssecretaris. Met name omdat de kabinetspartijen VVD en PvdA het onderling niet eens zijn geworden over een specifiek beleid voor zelfstandigen.

In de VAR-verklaring staat of opdrachtgevers wel of geen loonheffing moeten inhouden en betalen over de inkomsten van ingehuurde zzp’ers en freelancers. Maar in de praktijk kan de Belastingdienst slecht controleren of opdrachtgevers zelfstandigen niet opzettelijk als ‘goedkope werknemers’ inzetten. Wiebes noemt de half miljoen VAR-verklaringen die jaarlijks worden aangevraagd „een circus van 500.000 beschikkingen”.

In de nieuwe modelcontracten voor beroepen of beroepsgroepen leggen zowel zelfstandigen als opdrachtgevers vast hoe hun fiscale relatie is en zijn zij beiden verantwoordelijk. De controle zou ook efficiënter worden, omdat opdrachtgevers op basis van een en hetzelfde modelcontract naheffingen voor meerdere zelfstandigen kunnen krijgen.

Wiebes heeft steeds gezegd dat hij er „alle vertrouwen” in had dat de modelcontracten per 1 januari ingevoerd konden worden. Er zat ook tijdsdruk achter omdat dan de geldigheid van de huidige VAR-verklaringen afloopt.

Kritiek

Maar in de Eerste Kamer en van zzp-organisaties is er veel kritiek op een overhaaste invoering gekomen. Zo loopt de Belastingdienst achter met het publiceren van goedgekeurde modelcontracten, die te downloaden zijn vanaf de website van de Belastingdienst. Op dit moment zijn pas negentien contracten bruikbaar voor bijvoorbeeld huisartsen, dj’s, tennisleraren en computergameontwikkelaars. Een „volledig dekkend stelsel” van contracten gaat voor 1 januari niet lukken, erkent Wiebes.

Ook waren er vragen over hoe gedetailleerd en specifiek de modelovereenkomsten moeten worden. Wiebes had het aanvankelijk over één contract per sector, maar zegt nu dat dat „niet (altijd) wenselijk” meer is.

Er wordt verder nog overlegd over afwijkende contracten voor bemiddelaars. Sommige zzp’ers werken via zo’n tussenpersoon voor een opdrachtgever. Soms is het dan de vraag of er geen sprake is van uitlening van personeel (detachering).

De modelcontracten worden, net als de VAR-verklaringen, niet verplicht. Zelfstandigen die duidelijk zelfstandig werken hoeven geen contract aan opdrachtgevers te overleggen. Ook mogen beide partijen zelf contracten aan de Belastingdienst voorleggen ter goedkeuring.

    • Eppo König