Wiebes stelt modelcontract voor zelfstandigen uit

Staatssecretaris geeft zelfstandigen en opdrachtgevers tot 2017 om te wennen

Het vervangen van de ‘zzp-verklaring’ gaat niet zo snel als staatssecretaris Eric Wiebes had gehoopt.

Foto ANP

Het is staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) niet gelukt om de nieuwe ‘modelcontracten’ voor zelfstandigen per 1 januari in te voeren. De vervanging van de VAR-verklaring (Verklaring Arbeidsrelatie) door modelcontracten staat nu gepland voor 1 april 2016. Zelfstandigen en opdrachtgevers krijgen daarbij tot 1 januari 2017 de tijd om zich voor te bereiden op de overgang, zonder dat de Belastingdienst controleert.

Dat staat in een brief die de staatssecretaris vanavond aan de Eerste Kamer heeft gestuurd. In de zzp-sector (in totaal 800.000 tot ruim één miljoen Nederlanders, volgens de CBS-definitie) is uitgekeken naar de brief. Met name omdat de kabinetspartijen VVD en PvdA het onderling niet eens zijn geworden over een specifiek beleid voor zelfstandigen.

In de VAR-verklaring staat of opdrachtgevers wel of geen loonheffing moeten inhouden en betalen over de inkomsten van ingehuurde zzp’ers en freelancers. Maar in de praktijk kan de Belastingdienst slecht controleren of opdrachtgevers zelfstandigen niet opzettelijk als ‘goedkope werknemers’ inzetten. Wiebes noemt de half miljoen VAR-verklaringen die jaarlijks worden aangevraagd „een circus van 500.000 beschikkingen”.

In de nieuwe modelcontracten voor beroepen of beroepsgroepen leggen zowel zelfstandigen als opdrachtgevers vast hoe hun fiscale relatie is en zijn zij beiden verantwoordelijk. De controle zou ook efficiënter worden, omdat opdrachtgevers op basis van een en hetzelfde modelcontract naheffingen voor meerdere zelfstandigen kunnen krijgen.

Wiebes heeft steeds gezegd dat hij er „alle vertrouwen” in had dat de modelcontracten per 1 januari ingevoerd zouden kunnen worden. Er zat ook tijdsdruk achter omdat op die datum de geldigheidsduur van de huidige VAR-verklaringen afloopt.

Maar in de Eerste Kamer en van zzp-organisaties is er de afgelopen tijd veel kritiek op een overhaaste invoering gekomen. Zo loopt de Belastingdienst achter met het publiceren van goedgekeurde modelcontracten, die te downloaden zijn vanaf de site van de Belastingdienst. Op dit moment zijn pas negentien contracten bruikbaar voor bijvoorbeeld huisartsen, dj’s, tennisleraren en computergameontwikkelaars. Een „volledig dekkend stelsel” van contracten gaat voor 1 januari niet lukken, erkent Wiebes.

Ook waren er vragen over hoe gedetailleerd en specifiek de modelovereenkomsten moeten worden. Wiebes had het aanvankelijk over één contract per sector, maar zegt nu dat dat „niet (altijd) wenselijk” meer is.

Er wordt ook nog overlegd over afwijkende contracten voor bemiddelaars. Een deel van de zelfstandigen werkt via zo’n tussenpersoon voor een opdrachtgever. Soms is het dan de vraag of er geen sprake is van uitlening van personeel (detachering).

De modelcontracten worden, net als de VAR-verklaringen, niet verplicht. Zelfstandigen die duidelijk zelfstandig werken hoeven geen contract aan opdrachtgevers te overleggen. Ook mogen beide partijen zelf contracten aan de Belastingdienst voorleggen ter goedkeuring.

De Eerste Kamer zou aanvankelijk op 27 oktober stemmen over de betreffende Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties, maar Wiebes heeft nu om uitstel gevraagd.