‘Spanje had die baan verdiend’

Vertrekkend minister De Guindos heeft Spanje uit de crisis gehaald. Maar voorzitter van de Eurogroep mocht hij niet worden.

Een openluchtappartement in het centrum van Madrid, eerder deze maand, als protest tegen de huisuitzettingen van mensen die hun hypotheek niet kunnen betalen.

Luis De Guindos (55) is opvallend kortaf als hem wordt gevraagd terug te kijken op de herbenoeming van Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep. „Hij kreeg meer dan stemmen dan ik”, stelde de Spaanse minister van Economische Zaken gisteren tijdens een bijeenkomst met internationale media in Madrid. Overal ging De Guindos openhartig op in, maar over de verloren strijd met zijn Nederlandse collega wilde hij weinig kwijt. „Ik heb Dijsselbloem gefeliciteerd. Dat was het.”

Het mislopen van de Europese post ligt blijkbaar nog gevoelig voor De Guindos. De geboren Madrileen werd de voorbije vier jaar alom geprezen als een zeer capabele minister, die Spanje met tal van moeilijke maatregelen uit de crisis wist te trekken. In mei van dit jaar maakte hij bekend in een volgend kabinet niet meer beschikbaar te zijn. De Guindos hoopte met de steun van Duitse bondskanselier Angela Merkel de topbaan in Europa te krijgen. Het liep anders. „Of mijn persoonlijke toekomst er nu daardoor opeens anders uitziet? Ach, dat weet ik niet”, stelde hij.

Gezicht van het herstel

Puinruimer De Guindos is een vreemde eend in de regering van premier Mariano Rajoy. Hij is onafhankelijk politicus en als enige minister geen lid van regeringspartij Partido Popular. De pragmaticus maakte ook carrière in de financiële sector. In de politiek groeide hij, ook internationaal, uit tot het gezicht van het Spaanse herstel.

De Guindos voerde enkele grote hervormingen door en lag soms overhoop met de meer politiek ingestelde minister van Financiën Cristóbal Montoro. „Het enige belang dat telt voor mij is het belang van Spanje. De Spanjaarden mogen blij zijn met Rajoy. Hij heeft weten te voorkomen dat ons land afhankelijk werd van een reddingspakket met zeer strenge voorwaarden. Daardoor zouden we net als een aantal andere landen onze automie hebben verloren. Als je er objectief naar kijkt, zou iedere Spanjaard moeten inzien dat het land er nu fundamenteel beter voorstaat dan in 2011”, aldus De Guindos.

De Guindos keek in een zaaltje aan de Calle Marina de Molina in het centrum van de Spaanse hoofdstad terug op vier bewogen jaren. „Het verschil tussen het Spanje van december 2011 en dat van nu is enorm. Dit land zat in de ergste economische crisis ooit. Het ging alleen nog maar om de redding van Spanje. Voor een minister van Economische Zaken was dat een enorme uitdaging. Het is ons gelukt om de boel om te draaien. Met een groei van 3,5 procent doen we het beter dan wie dan ook in Europa. De werkloosheid is nog nooit zo sterk gedaald.”

De Guindos hield een uur lang tegenover het internationale gezelschap het heft in handen. Vragen over de toekomst van Catalonië en de mogelijke impact van corruptieschandalen op de verkiezingen van 20 december beantwoordde hij afgemeten. „Eén van de slogans in Catalonië is ‘Spanje steelt van me’. Dat is onzin”, stelde De Guindos. „Het is nog altijd zo dat iedere Spanjaard afzonderlijk belasting betaalt. Dat gaat niet per territorium. Daarnaast heeft de overheid twaalf miljard euro verlies geleden op de verkoop van de Cataluyna bank. En het is juist deze regering die de corruptiezaken nu ook echt aanpakt. Daarom komen ze naar buiten.”

‘Geen zorgen’

In antwoord op kritische opmerkingen goochelde De Guindos soms handig met cijfers. Toen een Duitse journaliste voorhield dat Spanje volgens cijfers van Eurostat tot de Europese landen behoort waar het verschil tussen arm en rijk het grootste is, pareerde hij direct. „U heeft het hier over relatieve armoede gemeten op ons dieptepunt in 2013. Als u naar de cijfers kijkt van de absolute armoede van dit jaar, doen we het met 7 procent van de bevolking beter dan vele andere Europese landen, waar het gemiddelde op 9 procent ligt”, zei De Guindos. „Volgende vraag?”

De vertrekkende minister liet zich zelfs door de kritiek van Brussel op het te hoog oplopende begrotingstekort niet van de wijs brengen. „Ach, in 2013 en 2014 kregen we dezelfde opmerkingen. Het zal net als toen gewoon goed komen. Brussel heeft nog geen geld teruggevraagd en er zijn geen extra maatregelen opgelegd. Niets om ons zorgen over te maken.”

De werkloosheid is met 22 procent nog hoog, en de staatschuld van ruim 1.000 miljard euro ook, maar Spanje durft weer vooruit te kijken. Voor De Guindos is het zuur dat zijn persoonlijke beloning door het mislopen van de Europese post uitblijft. Eén ding wilde De Guindos daar nog wel over zeggen: „Ja, Spanje had die baan wel verdiend.”