‘Asielzoeker, hou rekening met jaar wachten’

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff stuurt per brief een waarschuwing aan asielzoekers.

De sobere noodopvang Heumensoord bij Nijmegen biedt tijdelijke onderdak aan 3000 vluchtelingen. Foto ANP Jerry Lampen

Wees gewaarschuwd: het kan zomaar een jaar duren voordat u weet of u hier mag blijven. En de opvang zal sober zijn.

Dat staat in een brief van staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel, VVD) die alle asielzoekers vanaf vandaag krijgen als ze zich melden voor een asielaanvraag.

1 Vanwaar deze brief?

Veel burgemeesters klaagden dat asielzoekers in hun gemeenten allerlei basale vragen hadden, zo zei Dijkhoff gisteren bij Pauw. Ook de Eerste en Tweede Kamer wilden dat asielzoekers eerder duidelijkheid zouden krijgen. Dijkhoff: „Wij bieden duidelijkheid, maar het is geen prettige boodschap.”

2 Wanneer krijgen ze de brief?

Direct als ze zich melden in Ter Apel, of op een andere aanmeldlocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). De brief is beschikbaar in allerlei talen, onder meer Engels en Arabisch.

3 Wat staat erin?

Er komen veel asielzoekers „zoals u” naar Nederland, schrijft Dijkhoff. „Daarom is het in de opvang erg druk en duren de asielprocedures lang.”

Het duurt bijna een half jaar voordat de asielaanvraag in behandeling kan worden genomen. Als er dan nader onderzoek nodig is, duurt het nog eens zes maanden, of langer.

Tot die tijd kun je nog geen aanvraag indienen om je gezin over te laten komen naar hier. „Het kan lang duren voordat u hierover duidelijkheid krijgt en uw gezin daadwerkelijk naar Nederland komt.”

Er zijn weinig opvangplaatsen in normale opvangcentra, waardoor sobere opvang wordt ingezet. „Dat zijn bijvoorbeeld sporthallen of tenten, waar veel mensen in dezelfde ruimte slapen.”

4 Wat krijgen asielzoekers nog meer te horen?

Zodra asielzoekers op een locatie van het COA komen, worden aan hen de huisregels uitgelegd, zegt een woordvoerder van Dijkhoff. „Dat staat gelijk aan hoe we in Nederland met elkaar omgaan.”

Dat er een leerplicht is voor kinderen. Dat gewelddadig gedrag, discriminatie en intimidatie verboden zijn. Dat beledigende uitingen over seksuele geaardheid niet getolereerd worden. En dat de woonruimte netjes en schoon moeten blijven.

5 Hoe groot is de achterstand?

Het goede nieuws: er hebben nog geen asielzoekers op straat hoeven slapen. Maar het COA en de staatssecretaris hebben er nog steeds een dagtaak aan om elke dag voor opvang te zorgen.

Vooral de inzet van gemeentelijke ‘crisisopvanglocaties’ zorgt voor een ingewikkelde puzzel. Deze hallen, bedoeld voor evacuaties, mogen vaak maar 72 uur gebruikt worden. Daarom moeten asielzoekers continu verplaatst worden.

Het aantal asielzoekers dat zich meldt, is vorige week licht gedaald: er kwamen 2.200, tegenover 2.500 een week eerder. In de drukste week kwamen er 4.200. Het is te vroeg om te spreken van een dalende trend, zeker omdat in Griekenland nog geen daling is van het aantal bootvluchtelingen dat de kust bereikt, zo blijkt uit cijfers van vluchtelingenorganisatie UNHCR.

6 Wat gebeurt er om de achterstanden in te halen?

Klaas Dijkhoff wil het aantal mensen in de opvang uitdunnen door snellere procedures in te voeren voor mensen die vrijwel zeker niet kunnen blijven. Er komt een lijst met ‘veilige landen’. Wie uit zo’n veilig land komt, zal extra snel in procedure worden genomen. „Mensen die geen kans maken, wil je zo snel mogelijk eruit filteren en terugsturen”, zei Dijkhoff gisteren. Hij wil de lijst met veilige landen deze of volgende week af hebben.

Eerder werd al bekend gemaakt dat de IND ook in de weekenden doorwerkt om asielaanvragen te verwerken. De dienst huurde tweehonderd extra fte’s tijdelijk in. Zij worden vooral ingezet als hoormedewerkers.

Kun jij het beter dan Dijkhoff? Schrijf in 100 woorden een eigen brief aan asielzoekers. Wat moet een vluchteling weten over Nederland en de Nederlanders voor hij zich hier vestigt? Waarvoor wil je de vluchtelingen waarschuwen? Wat moet hij leren? En wat moet hij van zijn eigen cultuur opgeven? Is Nederland wel de juiste bestemming of raad je een ander land aan? Stuur een brief aan asielzoekers in maximaal 100 woorden naar opinie@nrc.nl. Een ruime selectie publiceren we op de site, een kleine selectie in de krant.