Klagers of klokkenluiders: vijf bekende smaadrechtszaken van bedrijven

Beeld iStock

Een onterechte klacht op Twitter of een neprecensie op een forum. Bedrijven krijgen regelmatig te maken met mensen die hun imago (online) aantasten, en daar kunnen ze dus ook wat aan doen: een smaadzaak aanspannen. Tegen de klager zelf óf tegen het medium waarop de klacht is gepubliceerd. Gebeurt dat vaak?

“Het is aan de orde van de dag,” zegt Thomas van Vugt van advocatenkantoor AMS. “Bijvoorbeeld fora van Radar en Kassa hebben een enorme autoriteit. Als iemand zich daar onterecht negatief uitlaat over een bedrijf, dan vind je dat al heel hoog terug in Google. Daar kan je als bedrijf bezwaar tegen maken.”

Tien voorbeelden van hoe er online geklaagd wordt over bedrijven:

Niet iedereen laat het er dus bij zitten. Vijf grote smaad- en lasterzaken van bedrijven in binnen- en buitenland op een rij.

1. Tesla vs. BBC

Voormalig Top Gear-presentator Jeremy Clarkson heeft nogal wat relletjes veroorzaakt. In 2008 botste hij met Tesla, de elektrische autofabrikant van ‘wonderondernemer’ Elon Musk, ook bekend van PayPal en SpaceX. De Tesla Roadster werd door Clarkson verbaal total loss gereden.

De auto zou geen actieradius hebben van 200 mijl, maar slechts 55 en moest de hangar van het bekende Top Gear-circuit ingeduwd worden. Tesla verloor. Volgens de rechter was het voor iedere kijker duidelijk dat het rijgedrag van Clarkson niet overeenkwam met ‘normaal’ rijgedrag waarop de claims van Tesla gebaseerd waren en dat Top Gear items met een knipoog maakt.

2. SBM Offshore

Maar ook in Nederland komen smaadzaken voor. Klokkenluider Jonathan Taylor deed begin dit jaar in Vrij Nederland zijn verhaal over omkoping binnen de Nederlandse multinational SBM Offshore. Het bedrijf zelf ontkent deze beschuldigingen en eist nu, via de Rotterdamse rechtbank, rectificatie van de voormalig jurist van SBM. In een persverklaring zegt Taylor dat het bedrijf 500.000 euro schadevergoeding van hem eist en een rectificatie via advertenties in de Financial Times.

Press Release Jonathan Taylor

Taylor is overigens niet van plan om hier aan toe te geven:

“All my statements about SBM’s corruption scandal are true and I will prove this to the Rotterdam court.”

3. McLibel

Sommige dingen staan gewoon vast: de aarde is rond, één plus één is twee, fastfood is ongezond. Maar met dat laatste was McDonald’s het niet helemaal eens. Oké, activisten Helen Steel en David Morris beschuldigden McDonald’s ook nog van medeplichtigheid aan sterfgevallen in de Derde Wereld en het mishandelen van dieren. In 1997 werden Steel en Morris in Engeland aangeklaagd wegens smaad, toen ze een pamflet uitdeelden met de beschuldigingen. De zogeheten McLibel-zaak duurde tot 2005 en reikte tot het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Vastgesteld werd dat sommige beweringen klopten en anderen niet. Steel en Morris vierden het als overwinning.

Over de zaak werd zelfs een documentaire gemaakt:

4. Wolf bijt van zich af

We weten dat Stratton Oakmont, het bedrijf van Wolf of Wall Street Jordan Belfort, niet bepaald geïnteresseerd was in eerlijk zaken doen. Maar toen een anonieme reaguurder in 1994 op het forum Money Talk postte dat de investeringsmaatschappij frauduleus te werk was gegaan bij de beursgang van een cliënt, voelde Wolfie zich in zijn goede eer en naam aangetast. De eigenaar van het forum, internetprovider Prodigy, werd veroordeeld. Het bedrijf had namelijk regels opgesteld voor forumdeelnemers, er werd actief gemodereerd en software gebruikt om schuttingtaal te verwijderen.

5. De Nederlandse tak van Royal Bank of Scotland

En als bedrijf is het natuurlijk vervelend als klanten openlijk over je klagen op Facebook of Twitter. Zeker als de klachten niet kloppen. De Nederlandse tak van de Royal Bank of Scotland (RBS) deed er iets aan. Een Nederlander plaatste onterechte beschuldigingen op Facebook en Twitter. Bovendien stuurde hij medewerkers van RBS mailtjes, tot wel acht per dag.

Drie jaar geleden werd de man verboden nog contact op te nemen met de medewerkers en smadelijke berichten via internet te verspreiden. Op straffe van 500 euro, met een maximum van 50.000 euro. Inmiddels blijkt dat de boete weinig uithaalt: de man heeft geen geld. De straf nu? Twee weken vastzitten voor iedere overtreding.