Tegen ‘kleine’ corruptie in Den Haag werd niet opgetreden

Van iPhones en laptops tot ADO-shirts: ambtenaren in Den Haag lieten zich graag fêteren door aannemers.

Foto David van Dam / NRC Rioolwerkzaamheden op de Beeklaan in Den haag.

De gemeente Den Haag krijgt al jaren signalen van corruptie en financiële misstanden bij de dienst Stadsbeheer. Maar tot een serieus onderzoek kwam het nooit, ook niet na twee recente strafzaken tegen medewerkers wegens het bevoordelen van aannemers.

Naar aanleiding van deze zaken sprak NRC met oud-ambtenaren en aannemers en kreeg inzage in een intern integriteitsonderzoek bij Stadsbeheer. In dit vertrouwelijke stuk van de dienst interne beheersing uit 2011 wordt gepleit voor een onderzoek naar de bedrijfsvoering van de afdeling Riolering en Waterbeheersing – onderdeel van Stadsbeheer – omdat ambtenaren opvallend vaak „onderhands” klussen gunden aan „kleine huisaannemers”. Dat onderzoek kwam er niet.

iPhones, laptops en ADO Den Haag-fankleding

De integriteitsonderzoeker twijfelt aan de eerlijkheid van de ambtenaren Stadsbeheer. Zij spraken volgens hem wellicht niet de waarheid „omdat zij zichzelf daarmee zouden kunnen belasten”. Aanleiding voor het onderzoek was een inval van de rijksrecherche op 15 april 2011 in het Haagse stadhuis, op de werkplek van een ambtenaar bij Riolering en Waterbeheersing die werd verdacht van corruptie.

De ambtenaar werd eerder dit jaar veroordeeld tot een boete en een taakstraf. Tijdens getuigenverhoren toonden diverse (oud-)ambtenaren zich zeer kritisch over de bedrijfscultuur bij de dienst, die verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud van onder meer plantsoenen, bruggen en rioleringen in Den Haag.

Zij verklaarden bij de rechter-commissaris dat ambtenaren tot begin 2013 giften aannamen van aannemers, in ruil voor gemeentelijke opdrachten. Die giften varieerden van iPhones en laptops tot ADO Den Haag-fankleding en kaartjes voor voetbalwedstrijden. Ook werden renovatiebudgetten ten onrechte opgemaakt en hadden aannemers de vrije hand om achteraf offertes op te stellen.

Vrijbrief om giften te vragen

In 2010 deed volgens betrokkenen een particulier recherchebureau onderzoek bij Stadsbeheer, naar aanleiding van een tip over een ambtenaar die in een dure auto rondreed. Het onderzoek bracht geen onregelmatigheden aan het licht, en dat werd volgens een betrokkene geïnterpreteerd als vrijbrief voor de ambtenaren om door te gaan met het vragen van giften.

In 2014 zei een oud-ambtenaar tijdens de strafzaak dat hij als klokkenluider een boekje open wilde doen over misstanden bij de dienst. Op dit aanbod werd niet ingegaan.

‘Geen wijdverspreide corruptie’

Een woordvoerder van de gemeente zegt in een reactie dat er geen „sprake is van wijdverspreide corruptie” bij Stadsbeheer. „Elke integriteitschending wordt onderzocht. De uitkomsten worden gebruikt voor het nieuwe meerjarenplan integriteit.” De gemeente heeft de verklaringen uit de strafzaak niet, en roept mensen op die over informatie beschikken „zich te melden of aangifte te doen”.

Oppositiepartijen in de gemeenteraad pleitten vorige maand al voor een groot onderzoek naar de gang van zaken bij de dienst, en herhalen nu dit verzoek.