Maastricht had geen eerlijke kans op rechtbank

Het bestuur van de rechtbank in Limburg had al gekozen voor Roermond, nog voor het onderzoek naar de locatie.

Foto Jean-Pierre Geusens / Novum Rechters in Maastricht hebben maandagmorgen tijdelijk hun werk neergelegd als protest tegen het plan om de hoofdlocatie in Limburg te verhuizen naar Roermond.

Maastricht heeft geen eerlijke kans gekregen in de procedure rond de keuze voor de hoofdvestiging van de rechtbank Limburg. Voordat het onderzoek naar de meest geschikte locatie begon, had het bestuur van de rechtbank al besloten dat het Roermond moest worden. Dat blijkt uit interne documenten van de Raad voor de rechtspraak die NRC in bezit heeft.

Uit de stukken blijkt ook dat Peter Arnoldus, als lid van de Raad voor de rechtspraak belast met huisvesting, de onderzoeksopzet liet aanpassen, wat gunstig was voor Roermond.

De plannen om de rechtbank Maastricht in te krimpen staan in het Meerjarenplan Rechtspraak van de Raad voor de rechtspraak en de presidenten van de rechtbanken en hoven. Volgens het plan moeten 7 van de 32 rechtbanken (Assen, Almelo, Zutphen, Alkmaar, Lelystad, Dordrecht en Maastricht) inkrimpen. Daar worden alleen nog kleinere rechtszaken behandeld.

Uitkomst onderzoek stond al vast

Roermond wordt volgens het plan de hoofdvestiging van de rechtbank Limburg. De basis voor dat besluit zou een onderzoek zijn van het bureau Laanbroek Schoeman adviseurs (LSa). Dat stelde twee businesscases op: één met Roermond als hoofdvestiging en één met Maastricht als hoofdvestiging. Daarbij kwam Roermond als voordeligste uit de bus.

De documenten laten zien dat het bestuur van de rechtbank al vóór de opdracht aan LSa om de businesscases te maken, had gekozen voor Roermond. In de opdracht staat dat het bestuur „het voornemen” heeft om naar Roermond te gaan. LSa diende de financiële „impact van dit voornemen” bestuderen. De Raad voor de rechtspraak zegt desgevraagd dat deze formulering „ongelukkig” is.

Kosten nooit berekend

LSa wilde ook de kosten van het Openbaar Ministerie (OM) becijferen voor het scenario ‘Roermond’. In de onderzoeksopzet staat dat LSa „inzichtelijk” zal maken „wat het globaal kost om het OM terug te laten komen naar Roermond of op en neer te reizen tot huurcontracten expireren”. Dat was opportuun omdat het OM net Roermond had verlaten. Sinds 2014 heeft het parket zijn hoofdkantoor in Maastricht.

De kosten zijn nooit berekend. Na overleg met Arnoldus schrapte een van zijn medewerkers de passages over de kosten van het OM uit de onderzoeksopdracht.

LSa blijkt in november vorig jaar overigens enkel gevraagd te zijn om te adviseren over de concentratie in Roermond. Vervolgens werd de keuze voor Roermond opgenomen in het concept meerjarenplan. Pas daarna kreeg LSa (op 25 juni dit jaar) de opdracht om ook een businesscase te maken voor Maastricht. Volgens de Raad voor de rechtspraak was er „geen haast”. De definitieve keuze zou pas eind augustus genomen worden.

Op verzoek van de Tweede Kamer is het Meerjarenplan uitgesteld, nadat het tot onrust bij rechtbanken had geleid.