Duitsland wil toelatingsproces Turkije tot EU versnellen

De steun komt in ruil voor Turkse hulp bij het afremmen van de vluchtelingenstroom naar Europa.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Turkse premier Ahmet Davutoglu na hun gezamenlijke persconferentie. Foto Bulent Kilic/EPA

Duitsland gaat zich inzetten om de toetreding van Turkije tot de Europese Unie te versnellen. Bondskanselier Merkel steunt Ankara in hun wens versneld toe te treden in ruil voor een strikter Turks asielbeleid, dat de vluchtelingenstroom richting Europa moet afremmen.

Dat zei Merkel vanmiddag na een overleg over de aanpak van de vluchtelingencrisis met de Turkse premier Ahmet Davutoglu in Ankara. Merkel wil het toelatingsproces “dynamischer gaan organiseren”, en zei dat Duitsland bereid is om nog dit jaar te praten over details en eventuele obstakels. De Duitse regeringsleider zei verder zich sterk te willen maken voor een versoepeld visumbeleid voor Turken die naar de EU willen reizen.

Davutoglu zei dat er voor een oplossing ook naar Syrië zelf moet worden gekeken. Een “safe zone” in Syrië is volgens hem noodzakelijk is om vluchtelingen in Syrië te kunnen opvangen.

Conceptakkoord

Twee dagen geleden sloten Turkije en de EU een conceptakkoord over samenwerking wat betreft de vluchtelingencrisis. In ruil voor het tegenhouden van vluchtelingen krijgt Turkije 3 miljard euro steungeld van Europa. In het akkoord werden ook al afspraken gemaakt over flexibelere Europese visa-vereisten. Onze correspondent in Brussel Stéphane Alonso schreef toen dat ook daar de toelating van Turkije tot de EU, tot nu toe een moeilijk onderwerp vanwege de mensenrechtensituatie in het land, ter sprake was gekomen:

“Hoewel hier niet naar verwezen wordt in het conceptakkoord, hoort dit volgens ingewijden wel bij de deal. Dat is saillant: de onderhandelingen waren doodgebloed en veel EU-landen, waaronder Nederland, hebben er niet zoveel zin meer in. Een EU-diplomaat vergelijkt het met “slikken met dichtgeknepen neus”.”

Turkije paaien is hoogste prioriteit

Turkije is het belangrijkste doorreisland voor vluchtelingen die uit Syrië komen. In het land bevinden zich momenteel 2,2 miljoen asielzoekers in vluchtelingenkampen. Daarmee is het voor de EU van levensbelang geworden het land te paaien, zo schreef Alonso:

“Dat het paaien van Turkije topprioriteit is geworden, blijkt ook uit het besluit van de Commissie om de publicatie van haar jaarlijkse beoordeling van kandidaatlidstaten met een week uit te stellen. Het rapport over Turkije is naar verluidt erg kritisch, onder meer over de persvrijheid in het land.”

In de Tweede Kamer is verontrust gereageerd op het nieuws over een mogelijke uitruil. Zo noemde oppositiepartij CDA de deal “zeer onwenselijk”. Ook andere oppositiepartijen zijn vooralsnog kritisch. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zei gisteren in EenVandaag dat “het niet zo kan zijn dat de criteria voor toetreding versoepeld worden vanwege dit probleem”.

Turkije is zich onderwijl bewust van de sterke onderhandelingspositie die het land momenteel heeft. President Erdogan zei vandaag dat hij naast Duitsland ook Frankrijk, Groot-Brittannië en Spanje heeft gevraagd voor steun bij het versnellen van het toelatingsproces tot de EU. En eerder wees het land een toegezegde som geld van 1 miljard euro aan steungeld af, omdat het uit een potje kwam dat voor het toelatingsproces van Turkije was gereserveerd. Later volgde alsnog de Europese toezegging van een extra 3 miljard euro.