Carlsen was woedend

‘Razende Carlsen vloekt en smijt zijn pen op het bord’, schreef de Noorse televisiezender NRK bij een korte video over de desolate gemoedstoestand van de wereldkampioen na een paar nederlagen in het WK Blitz dat dinsdag en woensdag in Berlijn werd gespeeld. Die pen smeet hij na zijn nederlaag tegen Alexander Grisjtsjoek en daar bleef het niet bij. Hij spreidde zijn armen in vertwijfeling en vertrok zijn gelaat in akelige grimassen. Nog erger was het een paar ronden later na zijn nederlaag tegen Vassily Ivantsjoek, vooral toen er een applaus klonk voor Ivantsjoek.

Zelfhaat en wanhoop, zo zien we het graag. We houden van de emotionele mensen die na een nederlaag de indruk wekken dat ze zich gaan verhangen, zoals Ivantsjoek vaak deed, of dat ze de wereld willen opblazen, zoals Kasparov toen hij nog schaakte. De sterren moeten lijden voor hun roem en hun geld, daar zijn tijdschriftenimperia op gebouwd.

Op de dag dat ik het filmpje over Carlsens misbaar zag, zag ik ook in een van de tuinen van het Rijksmuseum bij het grote schaakbord twee schakers die in de regen met een paraplu onverstoorbaar hun partij speelden. Ik denk niet dat een van hen in razernij zou uitbarsten na een nederlaag. Die kalmte was ook mooi.

In de dagen voor het kampioenschap blitz had Carlsen het wereldkampioenschap rapid gewonnen. Bij rapid kregen de spelers 15 minuten bedenktijd plus 10 seconden per zet, bij blitz 3 minuten plus 2 seconden per zet. Rapid is serieuzer, maar voor Carlsen was dat niet genoeg, hij wilde kampioen in alle categorieën zijn, zoals vorig jaar.

Het blitzkampioenschap werd gewonnen door Alexander Grisjtsjoek en Carlsen werd daar zesde, met anderhalve punt achterstand.

Partijen met korte bedenktijd zijn mooier als je ze live volgt dan achteraf, als je met hulp van een computer de fouten ziet. Als zo’n partij als de volgende live voorbij trekt, kijk je je ogen uit.

Viktor Bologan - Pavel Eljanov, WK Rapid Berlijn 2015

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Lf5 4. Pf3 e6 5. Le2 Pe7 6. 0-0 h6 7. Pbd2 Pd7 8. Pb3 g5 9. Pe1 Dc7 Dit kwam de laatste jaren vaak voor. In Anand - Giri, Vugar Gashimov Memorial 2015, deed wit nu 10. Lh5 en na felle strijd werd het remise. 10. f4 c5 11. c3 c4 12. Pd2 gxf4 13. Txf4 0-0-0 Ook dit wordt scherp. Zwart gaat wits centrum opblazen, maar zijn koning is niet helemaal veilig. 14. b3 f6 15. bxc4 fxe5 16. Tf1 Lg7 17. La3 Pb6 18. Lxe7 Dxe7 19. c5 Pd7 20. Da4 Pb8 21. Pd3 Dg5 22. c6 Pxc6 Dat zou iedereen doen in een rapidpartij, maar waarschijnlijk was het brutale 22...De3+ 23. Tf2 Lxd3 sterker. 23. Pc5 Wit heeft een sterke aanval gekregen. Na 23...Dxd2 wint wit met 24. La6. 23...De3+ 24. Tf2 Thf8 25. La6 Dxf2+

Zie diagram

Nu lijkt het of zwart wint, want na 26. Kxf2 Lc2+ kan wit opgeven. 26. Kh1 Maar deze kalme zet leert anders. Hoewel wit een toren achter is, moet zwart nauwkeurig spelen om zich te redden. 26...Kb8 Hierna staat zwart verloren. Hij had 26...Td6 of 26...Kc7 moeten doen. 27. Lxb7 Ld3 28. Lxc6 Dxd2 29. Db4+ Met 29. Tb1+ was er een mat in 6, zegt de computer, maar wat wit doet is nog goed genoeg. 29...Kc7 30. Db7+ Maar hiermee geeft wit de winst weg. Na 30. La4 kon zwart niet meer aan mat ontkomen. 30...Kd6 31. La4 Tf1+ 32. Txf1 Lxf1 33. dxe5+ Lxe5 34. Pe4+ Droevig. Met 34. Dc6+ Ke7 35. Dxe6+ was er nog steeds eeuwig schaak. 34...dxe4 35. Db4+ Kc7 36. Dc5+ Kb8 Nu heeft wit niets meer. Wit gaf op.