Volkswagen belooft een grote schoonmaak

Elektrische auto’s, massale terugroepacties, de bezem door het management: zo wil VW de schande uitwissen.

Foto AFP

De paginagrote advertentie met de kleur van ‘schaamrood’, gisteren in alle landelijke dagbladen, symboliseerde de nieuwe start die Volkswagen hoopt te maken. Dieselgate – sjoemelsoftware die emissietests omzeilde, belandde in 11 miljoen Volkswagens, Audi’s, Skoda’s en Seats – wordt aangegrepen om het concern te veranderen, belooft de autofabrikant. Hoe serieus is die nieuwe start?

Enorme terugroepacties

Volkswagen roept in Europa 8,5 miljoen auto’s terug voor een update. Het is een van de grootste terugroepacties ooit. Vorige week maakte het concern al bekend dat 2,4 miljoen Duitse diesels nieuwe software krijgen, in sommige gevallen ook nieuwe onderdelen. Consumenten krijgen daarvoor vooralsnog geen schadevergoeding; wel kunnen ze vervangend vervoer krijgen als de reparatie lang duurt.

Gaat een ‘gefixde’ auto minder presteren? De Amerikaanse consumentenorganisatie Consumer Report liet een VW Jetta TDI in de schone cheat mode rijden. De auto trok iets minder snel op (in 10,2 sec naar 100 km/h in plaats van 9,9) en verbruikte iets meer (5,4 in plaats van 5,2 liter per 100 kilometer). VW zal onterechte belastingvoordelen terug moeten betalen en verwacht enorme schadeclaims van klanten en overheden.

Een beetje meer elektrisch

De nieuwe VW-topman Matthias Müller vindt dat het concern dieselgate niet alleen moet overleven, maar moet veranderen. Volkswagen beloofde deze week meer nabewerkingstechnologie in dieselauto’s om uitlaatgassen ‘schoner’ te maken.

Daarnaast steekt het bedrijf wat meer energie in elektrische en hybride auto’s. Er komt een elektrische versie van de Phaeton - van die limousine worden niet de enorme aantallen verkocht als van VW’s instapdiesels. Dat kan nog wel tot 2019 duren – de ontwikkeltijden in de autoindustrie zijn lang. VW (omzet 2014: 202,5 miljard euro) gaat 1 miljard euro per jaar minder aan onderzoek uitgeven. Die bezuiniging was al deels gepland door Müllers voorganger, de inmiddels opgestapte Martin Winterkorn.

Schoonmaak in de top

VW’s eerste publieke reactie was dat dieselgate te wijten was aan een paar techneuten. Interne onderzoeken leveren een groep van circa dertig managers op die wisten van de foutieve software. Mogelijk zijn dat er meer.

De baas van de transmissiefabriek in Kassel, Falko Rudolph, zou ook op non-actief gesteld zijn. Hij leidde tussen 2006 en 2010 de fabriek in Salzgitter, waar VW de gewraakte dieselmotoren produceert.

Een insider in de autoindustrie, die jarenlang werkte bij een toeleverancier van VW, omschrijft de sfeer bij het concern als een ‘angstcultuur’, waar fouten in producten niet getolereerd worden. Personeel, ook managers, zou geen slecht nieuws durven rapporteren. Zeker niet in een bedrijf dat perse wil groeien in de lastige Amerikaanse automarkt.

De ontwikkeling van een nieuwe dieselmotor is peperduur. Als problemen met de emissie met een softwaretrucje opgelost kunnen worden lijkt dat een goedkope oplossing. Hardwarematige aanpassingen kosten veel meer geld. Het blijft een raadsel waarom de sjoemelsoftware ook in 10,5 miljoen andere auto’s belandde waarin de emissienormen niet perse omzeild hoefden te worden. Dat hoeft niet met opzet gebeurd te zijn: het zou een fout kunnen zijn die later niet meer rechtgezet kon worden – onder het vloerkleed geveegd door de verantwoordelijken.

Verkoop september

Ondanks alle ophef over dieselgate lijken consumenten nog niet erg onder de indruk van dieselgate. Uit de laatste verkoopcijfers blijkt dat Volkswagen in de landen van de Europese Unie in september ruim 8 procent meer auto's verkocht dan een jaar eerder. Bijna een kwart van alle verkochte auto’s in de EU komt van VW (23,3 procent). Het meest concrete gevolg lijkt dat dieselgate in Europa tot strengere emissie-eisen en betere testmethoden leidt, die een realistischer beeld van de uitstoot geven.