Syriërs te gast bij KCO

Zeldzaam actueel en urgent was gisteravond het concert van het Koninklijk Concertgebouworkest, in het kader van het AAA-festival getiteld ‘Breaking news’. Vierhonderd Syrische vluchtelingen waren te gast bij de première van Scheherazade.2, van de Amerikaanse dirigent-componist John Adams: een vioolconcert dat expliciet stelling neemt tegen vrouwenonderdrukking door religieuze fanatici.

De uit Zwolle afkomstige Syriërs waren allen man. Een organisatorische kwestie, volgens jongerenvereniging Entree: op korte termijn was alleen een azc met alleenstaande mannen beschikbaar. Voor Syrische vrouwen en kinderen wordt binnenkort ook nog een concert uitgezocht.

Het geconcentreerde publiek hoorde hoe fel en bevlogen Adams’ muze, violiste Leila Josefowicz, de confrontatie met het vaak gewelddadige orkest aanging. Ruim drie kwartier drijft een gevarieerde maar bijna onvermoeibare ritmische drive de spanning tussen eenling en groep op. Zelfs de sensuele melodie van de Love scene – smachtende viool boven een zacht koperkoraaltje – wordt door de mangel gehaald. Pas aan het eind vindt de violist rust boven opstijgende harpnoten.

Een beetje eentonig bleek dat contrast ondanks alle instrumentale vondsten toch: de opstandige jonge Scheherazade, steeds maar weer door ‘mannen met baarden’ op de hielen gezeten. Swingende contrabassen ten spijt klinkt de muziek wat amorf en langdradig, daar mag in een volgende versie verder gesnoeid worden. Bovendien deed de wat nonchalante dirigent Adams niet altijd recht aan de nog altijd zeer interessante componist Adams. En de Syrische toehoorders? Die vonden het eensgezind „mooi.”