Vijf boeken voor in het weekend

Tips van de boekenredactie van NRC Handelsblad.

1. Vrouw van Karl Ove Knausgard

Het slotakkoord van zijn intussen wereldberoemde, zich over krap 4000 pagina’s uitstrekkende romancyclus Mijn strijd. In Vrouw ontgint Knausgård zichzelf als mens, vader, echtvriend en schrijver. En, zo schrijft recensent Atte Jongstra vandaag in een recensie in NRC Boeken, 'verspit ook nog eens de reusachtige Mijn strijd-cyclus als geheel tot extra brandstof.' Jongstra is vooral onder de indruk van het 'hyperrealisme' en de brede opzet van Vrouw: 'Hier vindt graven en spitten in de werkelijkheid plaats, met bijna absolutistische hardnekkigheid. Wel erg horizontaal vaak, soms tot op huiveringwekkende diepte. Voor de lezer is dat zwoegen, maar met vrucht: Knausgård geeft stookmateriaal voor je allesbrander, in overmaat en -vloed.'

2. Zweedse laarzen van Henning Mankell

Zwanenzang en laatste whodunnit van de op 5 oktober overleden Zweedse schrijver Henning Mankell over de gescheiden ex-chirurg Fredrik Welin, die zich heeft teruggetrokken op een eiland in de Oostzee en daar een mysterieuze reeks branden onderzoekt. Volgens recensent Kester Freriks staat de prachtige laatste roman van Mankell vol eindigheid. 'Zweedse laarzen heeft de toon, stijl, vorm en compositie van een weloverwogen literaire roman over een eenzame man wiens huis afbrandt. Dit boek telt zijn laatste woorden, het is zijn literaire testament. Daarom is de slotpassage zo aangrijpend. De maand augustus is aangebroken, weldra is het herfst. ‘Maar het donker beangstigde me niet meer’, schrijft Mankell. Melancholiek, mooi, majesteitelijk.'

3.De onervarenen van Joke van Leeuwen

'Krachtige' nieuwe roman van de schrijfster die twee jaar geleden met Feest van het begin de AKO Literatuurprijs in de wacht sleepte. Het boek wordt verteld vanuit het perspectief van het meisje Odile en verhaalt over een treurig hoofdstuk uit de geschiedenis, toen rond 1850 Belgische en Nederlandse boeren werden aangemoedigd om hun heil te zoeken in Zuid- of Noord-Amerika. Problemen in een Zuid-Amerikaans regenwoud worden door Van Leeuwen geweldig beschreven, schrijft Sebastiaan Kort vandaag in zijn recensie: 'Van Leeuwen is in de roman heerlijk op dreef, en met zichtbaar genoegen blijft ze maar elementen aan deze catastrofe in het oerwoud toevoegen, opgediend in de lichtsardonische toon die ze Odile heeft toebedeeld.'

4. Jacht van Elvis Peeters

Onmiskenbaar Orwelliaanse boek met rechtoplopende dieren van de auteur die bekend staat om zijn boeken over beschaving. Zo dreigde in De ontelbaren (2005) België te bezwijken onder vluchtelingen, verlustigden jongeren in Wij (2009) zich in anarchistisch-gewelddadige experimenten en stond in Dinsdag (2012) een koloniale verkrachter centraal. In Jacht werpt Peeters nadrukkelijk 'een nieuw licht' op die eerdere beschavingsroman, schrijft boekenredacteur Arjen Fortuin in een recensie, 'Dat de menselijke ratio en beheersing slechts de broze verpakking vormen van een massa begeerten en dierlijkheden, had hij in Wij, De ontelbaren en Dinsdag al duidelijk gemaakt. In die zin waren die boeken te lezen als langgerekte waarschuwingen tegen het dier in onszelf. Die waarschuwingen krijgen met Jacht een nieuwe laag, omdat de onbeschaafdheden van de mens hier zij aan zij staan met de dierlijke verlangens naar beschaving. Het probleem is niet dat we niet beschaafd wíllen zijn, het probleem is dat de uitvoering zo lastig is.'

5. Het geheim van de Valeriusstraat van Luuc Kooijmans

Onthutsende en genuanceerde familiegeschiedenis waarin het hele perspectief op de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Amsterdam, van goed via grijs naar fout, beschreven wordt binnen één gezin. Crux van het boek de is twintig jaar jonge broer van Kooijmans, die op 20-jarige leeftijd als verzetsspion voor het vuurpeloton wordt gezet. 'Met vader voorop acteert het gezin alsof het niet weet dat Wim ieder moment de doodstraf kan krijgen', schrijft publicist Jos Palm vandaag in NRC Boeken: 'Van loutering, van verwerking leert het onthutsende boek van Kooijmans, was niet zoveel te merken. Het leek verdomme Nederland wel.'