Kamer kritisch over herstart onderhandelingen Turkije

Koppeling tussen afspraken over vluchtelingen en kwestie van Turkse EU-lidmaatschap stuit op verzet.

De Kamer is niet blij dat Turkije mogelijk opnieuw het EU-lidmaatschap in het vooruitzicht wordt gesteld. Foto AP / Burhan Ozbilici

Een aantal oppositiepartijen in de Tweede Kamer is zeer kritisch over de koppeling van de afspraken tussen Europa en Turkije over vluchtelingen en de kwestie van het Turkse EU-lidmaatschap. Het CDA noemt deze mogelijke politieke uitruil “zeer onwenselijk”.

De Europese Commissie en Turkije sloten gisteravond in Ankara een conceptakkoord waarin werd afgesproken dat Turkije vluchtelingen aan de grens gaat tegenhouden in ruil voor 3 miljard euro aan noodhulp van de EU. In Turkije zitten 2,2 miljoen Syrische vluchtelingen. De opvang daarvan heeft het land zelf al 7 miljard euro gekost.

Het versoepelen van Europese visa-vereisten voor Turken is ook onderdeel van de uitruil. Daarnaast wil Turkije ook dat de onderhandelingen over EU-lidmaatschap nieuw leven wordt ingeblazen. Hoewel hier niet naar verwezen wordt in het conceptakkoord, hoort dit volgens ingewijden wel bij de deal. Dat is saillant omdat de onderhandelingen waren doodgebloed en veel EU-landen, waaronder Nederland, hebben er niet zoveel zin meer in.

‘Turkije beweegt zich niet in richting EU’

De oppositie in de Kamer ziet ook niets in een belofte aan Turkije om opnieuw over EU-lidmaatschap te onderhandelen. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zegt dat er “een goede aanleiding was die stil te leggen”, verwijzend naar de situatie rond mensenrechten en persvrijheid in het land. D66-Kamerlid Kees Verhoeven vindt de koppeling ook “niet logisch”. “Turkije heeft zich op die terreinen de laatste jaren bepaald niet in de goede richting bewogen.”

Pieter Omtzigt (CDA) noemt de koppeling “zeer onwenselijk. “Toetreding tot de Unie gaat alleen als je een democratie bent, tegenstanders en journalisten niet opsluit”, laat hij weten. Regeringspartij PvdA vindt dat het op de lange termijn goed zou zijn “als Turkije met het gezicht naar Europa gaat staan, maar wat de PvdA betreft blijven de criteria voor lidmaatschap van de EU dezelfde”, aldus Kamerlid Marit Maij.

De gemaakte afspraken over vluchtelingen kunnen wel op steun van de Kamer rekenen. Verhoeven (D66) vindt het belangrijk dat er een financiële tegemoetkoming voor Turkije komt, want “de Turken doen een heleboel”. Maij (PvdA) vindt het goed dat de EU geld uittrekt “om voor vluchtelingen een menswaardige opvang en perspectief in Turkije te bieden”. Voordewind (ChristenUnie) heeft nog wel vragen bij het versoepelen van de Europese visa-vereisten voor Turken. “Het kan niet zo zijn dat we de grens openzetten voor Turken en dat we Syrische vluchtelingen, die echt in nood zijn, gaan tegenhouden.”