Waarom gingen ze dan moorden, blijft de vraag

Al voor hun adoptie ging het mis met twee broers die drie moorden pleegden in Drenthe, vertelden experts de rechters.

Ex-korporaal Admilson R. voelde zich onkwetsbaar en onverslaanbaar. Zeven jaar diende hij in het leger. Twee keer werd hij uitgezonden naar Afghanistan. Maar na zijn terugkeer nam hij ontslag en miste hij structuur. Hij raakte aan de drugs en kreeg ernstige geldproblemen.

De broers Admilson (31) en Marcos R. (30) staan deze week terecht voor drie roofmoorden op een wandelaar in het Dwingelderveld en een ouder echtpaar uit Exloo. Gisteren, op de tweede dag van het strafproces voor de rechtbank in Assen, werden zes door de verdediging opgeroepen psychiaters en psychologen gehoord.

Hoofdvraag: is er iets mis met de persoonlijkheid van de twee? Waren ze volledig toerekeningsvatbaar? Het kan het verschil zijn tussen een gevangenisstraf met tbs en dwangverpleging of een levenslange celstraf.

De broers zijn twee keer zeven weken onderzocht en geobserveerd. Alle deskundigen zijn het erover eens dat ze in hun eerste levensjaren ernstig zijn verwaarloosd. Bij hun biologische ouders in Brazilië werden de broers mishandeld. Ze woonden in een kindertehuis voordat een echtpaar uit Wijster hen op 4- en 5-jarige leeftijd adopteerde. Ze kampen met een hechtingsstoornis.

De adviezen over de oudste broer verschillen. Volgens het Pieter Baan Centrum (PBC) is tbs niet aan de orde. Het centrum meent dat Admilson geen psychische stoornis heeft. Ook geen posttraumatische stressstoornis, oordeelt psychiater Pieter Ronhaar. „Mogelijk om strafvermindering te krijgen” simuleert hij hallucinaties en het horen van stemmen.

Vier andere onderzoekers, door de advocaten ingeschakeld, onderschrijven dit op hoofdlijnen, maar zij oordelen dat de persoonlijkheidsstoornis van Admilson wel van invloed is geweest op de roofmoorden. De kans op herhaling is groot, vrezen ze, als de oudste broer niet behandeld wordt. Hun advies: Admilson verdient tbs.

Dat geldt niet voor Marcos. Hem omschrijven deskundigen als een „sombere, lege, in zichzelf gekeerde man” met een benedengemiddelde intelligentie. Zijn klachten – onder meer over het horen van stemmen – dikt hij aan, gaf hij zelf toe. Over de moorden zegt hij: „Niet iets om trots op te zijn.” Doorleefde spijt heeft hij niet. Hij zou ADD (een concentratiestoornis) hebben en cannabisafhankelijk zijn. Ook denkt hij dat er een chip in zijn hoofd zit waarmee hij wordt afgeluisterd.

Ten tijde van de moorden was Marcos volgens de PBC-onderzoekers „enigszins verminderd toerekeningsvatbaar”. Ze menen dat de kans op herhaling bij Marcos „laag tot matig”, is. In gezelschap van Admilson is die echter „hoog”. Advocaat Wim Anker ziet om deze reden grond voor tbs.