Akelig weinig Iraanse boeken op grootste boekenbeurs ter wereld

De Frankfurter Buchmesse werd gisteren geopend door Salman Rushdie. En dus boycot Iran de beurs dit jaar.

De hal van de Iraanse uitgevers tijdens de Frankfurter Buchmesse is akelig leeg. Linten zetten de plek af waar de uitgevers zouden staan, op de planken liggen geen boeken. Iran boycot de internationale boekenbeurs, omdat Salman Rushdie die gisteren opende. Alleen een boek met de titel Mohammad. Prophet of Faith and Generous Forgiveness ligt in stapels klaar voor de bezoekers. Ook hangt er een poster met de tekst ‘I love Mohammed’.

Ondanks het verzoek van de Iraanse overheid aan de Frankfurter Buchmesse om Rushdie niet uit te nodigen, kwam die toch. Zijn speech was wat eerder dan de officiële opening, vanwege de veiligheidsvoorzieningen: om elf uur gistermorgen sprak Rushdie zijn zorg uit over de vrijheid van meningsuiting, die volgens hem honderden jaren geleden beter gewaarborgd was dan nu.

Tegenovergestelde beeld

Bij de lege stands zijn nog wel een paar mensen te vinden, zoals Nohsen Amoushahi, die de pers te woord staat. Hij zegt: „Je misbruikt de vrijheid van meningsuiting als je meer dan een miljard mensen beledigt. Dat gaat in tegen de universele rechten van de mens. Onze boycot is een protest van zowel de regering als de uitgevers. Wij geven bezoekers die langs komen het boek Mohammad van Ebrahim Hassan Beygi mee, omdat daarin een tegenovergesteld beeld wordt gegeven van de profeet dan het beeld dat Rushdie schetst.”

Een Iraanse uitgever die naamloos wil blijven, en die wel gekomen is, staat in een lege stand. Ze had enkele afspraken, maar die zijn geen van alle doorgegaan omdat ze niets kan aanbieden. Of deze boycot de methode is, vraagt ze zich af. Een weerwoord zou volgens haar beter zijn geweest. Ze heeft folders meegenomen, met daarin wetenschappelijk bewijs dat de Koran heilig is.

Politieke organisatie

Intussen staan buiten twee tenten waarin wél Iraanse boeken worden aangeboden. De ene is van een integratiecomité. „Wij vinden dat Rushdie elk jaar moet komen, dan blijven de Iraanse uitgevers tenminste weg”, verklaart de man in de tent blij. Naast hem zijn ze minder opgetogen over de gang van zaken. Een publicatiebureau onder de naam ‘1001 Nacht’ geeft boeken van Iraanse schrijvers in Duitsland uit. Zij werden maandag gebeld door de organisatie van de boekenbeurs, met het verzoek een dag later te komen. Fatemah Zabihian, een medewerker van 1001 Nacht, begrijpt er niets van. „We zijn geen politieke organisatie, we geven in kleine oplagen wat kinderboeken en dichtbundels uit en een enkel migratieverhaal. Omdat Iran met een boycot komt, mogen wij ook niet komen. Ik denk tenminste dat dat erachter zit, anders begrijp ik niet waarom we hier gisteren niet mochten staan, toen Rushdie kwam.”

Buchmesse-persvoorlichter Kathe Böhne heeft wel een verklaring: „Ik ken 1001 Nacht, ze zijn geen uitgeverij, maar een politieke organisatie. En het is al jaren zo dat zulke tenten er pas op woensdag mogen staan.”