Nederland is het land van dans, dance en design

Architect Rem Koolhaas, Nederlands invloedrijkste cultuurdrager, stelt de Top 100 meteen ter discussie.

Van links naar rechts: architect Rem Koolhaas, regisseurIvo van Hove, en ontwerperIris van Herpen. illustraties Roel Venderbosch

Architect Rem Koolhaas was in 2014 internationaal de invloedrijkste Nederlandse cultuurmaker. Dat heeft de jury van de eerste NRC Cultuur Top 100 bepaald.

Tien juryleden uit binnen- en buitenland verkozen Koolhaas, vorig jaar de directeur van de Architectuurbiënnale in Venetië, boven het Rijksmuseum en fotograaf en regisseur Anton Corbijn.

Jurylid Robin de Levita, theater- en televisieproducent, noemt de architectuur van Koolhaas „reclame voor Nederland”. „Zijn projecten stralen ongekende ambitie en wereldniveau uit.” Een ander jurylid, Sotheby’s-directeur Nanne Dekking, vindt dat „Koolhaas’ visie op hoe steden moeten functioneren de architectuur overstijgt”.

Mix van autoriteit en invloed

De Cultuur Top 100 beoogt een mix te zijn van autoriteit en invloed, van reputatie en verdiensten, van omzet en geloofwaardigheid. Voor de samenstelling zijn gegevens verzameld over aantallen optredens, exposities of ontwerpen in 2014, over inkomsten uit het buitenland, over prijzen, onderscheidingen en internationale media-aandacht. Een jury van tien deskundigen heeft vervolgens op basis van een longlist van bijna 150 kunstenaars, creatievelingen en culturele instellingen beoordeeld wie vorig jaar het meest tot de verbeelding spraken en het sterkst bijdroegen aan het beeld van Nederland Cultuurland.

Met zestien cultuurmakers is klassieke muziek de discipline met de meeste vertegenwoordigers. Maar als naar de top van de lijst wordt gekeken, is Nederland in het buitenland vooral het land van de drie D’s: dans, dance en design. Dj Tiësto en choreograaf Hans van Manen staan bijvoorbeeld hoog in de toptien, voor walskoning André Rieu en dirigent Haitink.

Volgens Cees de Graaff, directeur van Dutch Culture, het centrum dat Nederlandse cultuurexport bevordert, weerspiegelt de NRC Cultuur Top 100 waar Nederland goed in is. „Natuurlijk de dj’s, maar ook de dans. Onze dansgezelschappen horen tot de wereldtop, mede dankzij onze goede opleidingen. En elk land heeft goede ontwerpers, maar niemand is zo goed in social design als de Nederlanders.”

22 vrouwen, de hoogste op 10

Met 22 vrouwen in de lijst zijn de mannen sterk oververtegenwoordigd. Modeontwerpster Iris van Herpen is met een tiende plaats de hoogst genoteerde vrouw. In de Top 20 staan ook nog beeldend kunstenaar Marlene Dumas, actrice Carice van Houten en ontwerpers Hella Jongerius en Irma Boom.

In een vraaggesprek stelt Rem Koolhaas het belang van een Nederlandse lijst ter discussie. Hij zegt: „Ik vind nationaliteit als kwaliteit of als groepering onzinnig op het moment dat Europa zich aan het omvormen is tot iets nieuws. Ideologisch gezien voel ik me een Europeaan.” Koolhaas krijgt als prijs van NRC een dubbele advertentiepagina aangeboden, te besteden aan een maatschappelijk doel.

Op de site van de krant kunnen bezoekers een stem uitbrengen. Het Nederlands Dans Theater kreeg tot dusver de meeste stemmen.