Giselle

Ik: „Joepie, naar ballet vanavond!” Frank: „Het is toch veel goedkoper om online ballet te kijken?” En met die woorden in het achterhoofd ging ik als een stervende zwaan naar de voorstelling waar ik me al weken op had verheugd: Giselle, van Het Nationale Ballet. Het stuk is sinds de première in 1841 een succes en geen wonder: de groepsstukken lijken de choreografische variant van een Escher-tekening: niets heeft één vaste vorm, alles vloeit constant in elkaar over. Je wordt er krankjorum zen van. Ballet kijken is als naar een lavalamp staren (maar dan zonder vet).

Maar toen ik de zaal binnenkwam, was ik vooral bezig met Franks opmerking. Natuurlijk bezoek je zo’n ballet om de dansindustrie te steunen, maar zijn er nog meer redenen om te gaan? Op YouTube zijn genoeg perfecte uitvoeringen te vinden. In tegenstelling tot bij live popconcerten, is er bij een klassiek stuk als Giselle nauwelijks ruimte voor improvisatie en variatie. De bewegingen en muziek liggen al tweehonderd jaar tot op de terts vast.

Ik piekerde of Frank toch gelijk had, maar toen ging het doek op en vanaf de eerste pirouette realiseerde ik me dat er iets totaal anders gebeurt wanneer je live bij een uitvoering aanwezig bent, dan wanneer je er een filmpje van bekijkt. Toen ik de danseressen sprongen zag maken om vervolgens doodleuk op de punten van hun tenen te belanden, dacht ik niets anders dan: ‘Oei, wat knap, als dat maar goed gaat’. Bij een filmpje zijn de ongelukjes eruit geknipt, in het echt leef en zweet je mee. Je vergeet haast dat het mensen zijn die dansen, zo hoog wordt er gesprongen, zo lenig is iedereen.

Bij klassiek ballet zijn de danstechnieken en kostuums erop gericht om gewichtloosheid te suggereren. Als een ballerina een spreidsprong maakt, doet ze een fractie van een seconde later haar armen omhoog, zodat de illusie ontstaat dat ze niet springt, maar zweeft. Dat voor je neus zien gebeuren, zorgt ervoor dat je mond pas echt openvalt.

Als je een film ziet, kan je al een beetje meeleven met wat er gebeurt. Sommige mensen ballen hun vuisten tijdens een vechtscène. Ze kermen mee als de held een kaakslag krijgt. Er zijn meer dan genoeg mensen die fysiek vrolijk worden van porno. Een lichaam zien, doet iets met je eigen lichaam. Je begint mee te voelen.

Dat overkwam mij gisteravond ook bij Giselle, maar dan duizend keer sterker dan bij film. Door in de ruimte te zijn waarin werd gedanst. Ik voelde mijn lichaam losser en vloeiender worden en liep na afloop vijf kilo lichter en totaal zen de zaal uit. Wat een perfecte uitvoering. De volgende keer neem ik Frank mee. En een hamer voor als hij tijdens de voorstelling zijn mond open trekt.