Dijsselbloem praat met NS over afstoten taken

Horeca exploiteren is geen taak voor NS, vindt de minister.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) is in gesprek met NS over het afstoten van grote activiteiten van het spoorbedrijf. NS heeft de afgelopen jaren veel taken naar zich toegetrokken die meer omvatten dan de kerntaak; de exploitatie van het hoofdrailnet. Dijsselbloem spreekt met Roger van Boxtel, interim-topman van NS, over „een nieuw strategisch profiel” van NS. Dat moet voor het einde van dit jaar gereed zijn.

Dijsselbloem zegt dit in een interview met deze krant, naar aanleiding van het jaarverslag over staatsdeelnemingen dat vandaag verschijnt. De staat is enig aandeelhouder van NS. Dijsselbloem wil als actieve aandeelhouder „nadrukkelijk” een rol spelen bij de strategische keuzes van NS.

Volgens Dijsselbloem is het niet goed dat NS steeds meer is gaan doen en vanuit een monopoliepositie private partijen „verdrukt”. Hij verwijst naar de exploitatie van vastgoed en horeca op stations, busvervoer, het meedingen naar regionale spoorlijnen en de activiteiten in Duitsland, Engeland en Schotland. NS heeft een divisie voor winkels en horeca, met eigen ‘formules’ als De Broodzaak, Julia’s, Kiosk en Smullers. Dijsselbloem: „Je moet je afvragen of dit wel verstandige keuzes zijn, gezien de investeringen en de risico’s. Moet je werkelijk op elke concessie, voor elk type vervoer en overal in Europa, mee bieden? We denken nu na over de samenhang en de meerwaarde van al die activiteiten.”

Na onregelmatigheden bij NS-dochter Qbuzz rond een aanbesteding in Limburg in 2014 suggereerde de ontslagen voorganger van Van Boxtel, Timo Huges, al dat NS zich mogelijk zou terugtrekken uit het busvervoer. Dijsselbloem: „Dat is inderdaad niet per se de expertise van NS.”

De gesprekken over de nieuwe strategie zijn volop gaande. „De makkelijkste vraag gaat over het hamburgerbakken. Dat moeten ze niet meer doen. Maar er zijn nog tien andere, grotere vragen die nu moeten worden beantwoord.”

In het vandaag gepresenteerde jaarverslag van alle staatsdeelnemingen meldt Dijsselbloem dat hij over 2014 863 miljoen euro aan dividend ontving van de ondernemingen. Een stijging van 68 miljoen euro ten opzichte van 2013. Hij verwacht dat 2015 zelfs meer dan een miljard euro gaat opleveren. Dijsselbloem: „Het gaat heel goed.”

Geld waarmee hij voorlopig geen aandelen Air France-KLM gaat kopen. Die suggestie deed Hans de Boer, voorman van VNO-NCW, deze week. Dijsselbloem: „Het is ondenkbaar dat de staat gaat investeren in een bedrijf dat geen toekomst heeft. Er moet een plan zijn en dat moet deze keer ook worden uitgevoerd, om het bedrijf te laten overleven. We gaan niet een structureel verlieslijdend bedrijf in leven houden. Pas als ik geloof dat deelname van de staat bijdraagt aan het oplossen van de problemen van Air France-KLM, overweeg ik een tijdelijke participatie.” Volgens Dijsselbloem gaat het bij de fusiemaatschappij niet over zeggenschap. „Het grote probleem van Air France-KLM is dat ze de concurrentieslag met de Europese prijsvechters en de Golfmaatschappijen moeten zien te overleven. De ware vijand zit in Dublin en Dubai. Niet in Parijs.”