Maar Tjibbe, wie schoot er dan?

Nog voordat Tjibbe Joustra zijn onderzoek presenteerde, gaven de Russen hun eigen lezing. Op internet bleef de oude schuldvraag hangen.

illustratie Ruben l. oppenheimer

De belangrijkste aanbevelingen over MH17 van Tjibbe Joustra’s Onderzoeksraad voor Veiligheid – aan staten, de luchtvaartorganisaties ICAO en IATA en vliegmaatschappijen – zijn:

1 Leg in standaarden vast dat landen die te maken hebben met een gewapend conflict op hun grondgebied, tijdig zo concreet mogelijke informatie moeten publiceren over de aard en omvang van dreigingen van dat conflict en de gevolgen daarvan voor de burgerluchtvaart. Zorg voor duidelijke definities van relevante begrippen, zoals conflictgebied en gewapend conflict.
2 Vraag staten met een gewapend conflict om aanvullende informatie indien gepubliceerde aeronautische of andere publicaties daar aanleiding toe geven; bied assistentie aan en overweeg een State Letter uit te geven als staten, naar het oordeel van ICAO, onvoldoende invulling geven aan hun verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het luchtruim voor de burgerluchtvaart.
3 Actualiseer de standaarden en aanbevolen werkwijzen met betrekking tot de gevolgen van gewapende conflicten voor de burgerluchtvaart, en zet de betreffende aanbevolen werk-wijzen zo veel mogelijk om in standaarden, opdat staten zo veel mogelijk eenduidige maatregelen nemen als de veiligheid van de burgerluchtvaart mogelijk in het geding is.
4 Zorg ervoor dat in het Verdrag van Chicago en de onderliggende standaarden en aanbevolen werkwijzen de verantwoordelijkheid van staten met betrekking tot de veiligheid van hun luchtruim zodanig wordt aangescherpt, dat duidelijk is in welke gevallen het luchtruim zou moeten worden gesloten. Het initiatief hiervoor zou kunnen liggen bij staten die het meest betrokken zijn bij het onderzoek naar de crash van vlucht MH17.
5 Bevorder dat staten en luchtvaartmaatschappijen die beschikken over relevante informatie over dreigingen met betrekking tot een buitenlands luchtruim, deze tijdig ter beschikking stellen aan anderen die hier in verband met de luchtvaart veiligheid belang bij hebben. Zorg voor een uitbreiding en aanscherping van de hiervoor relevante artikelen in de betreffende ICAO-annexen.
6 Wijzig relevante standaarden zodanig dat risicoanalyses ook betrekking moeten hebben op dreigingen voor de burgerluchtvaart in het luchtruim op kruishoogte, met name bij het overvliegen van conflictgebieden. Daarbij zouden onzekerheid en risico verhogende factoren een rol moeten spelen, in lijn met de voorstellen van de Working Group on Threat and Risk van ICAO.
7 Zorg ervoor dat deze standaarden met betrekking tot risicobeoordeling doorwerken in de IATA Operational Safety Audits.
8 Zorg ervoor dat luchtvaartmaatschappijen via de nationale regelgeving worden verplicht risicoanalyses te maken van het overvliegen van conflictgebieden. Daarbij zouden onzekerheid en risico verhogende factoren een rol moeten spelen, in lijn met de voorstellen van de Working Group on Threat and Risk van ICAO.
9 Organiseer aanvullend op al genomen acties, zoals de website ICAO conflict zone Information Repository met berichten over conflictgebieden, een platform voor het uitwisselen van ervaringen en good practices ten aanzien van het beoordelen van de risico’s aangaande het overvliegen van conflictgebieden.
10 Zorg ervoor dat de bij IATA aangesloten luchtvaartmaatschappijen afspraken maken over hoe zij informatie over vliegroutes over conflictgebieden op voor potentiële passagiers transparante wijze publiceren en daar verantwoording over afleggen.
11 Leg openbaar verantwoording af over gekozen vliegroutes, minimaal eenmaal per jaar.