Hoe is de Boeing verwoest?

Vijftien maanden na de ramp met de MH17 presenteerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn bevindingen. Op veel vragen kwam antwoord, maar wie verantwoordelijk was, blijft onduidelijk.

Het is even slikken, in de gereconstrueerde cockpit van de Boeing 777-200 van Malaysia Airlines die vijftien maanden geleden werd verwoest boven het oostelijk deel van Oekraïne. Wat een troosteloze aanblik vormen deze verwrongen stoelen van de gezagvoerder en de co-piloot, die samen met de purser in de kleine ruimte waren toen zich op 17 juli 2014 ruim achthonderd metalen deeltjes naar binnen boorden en hen dodelijk verwondden. „De plaats in het lichaam waar de raketdeeltjes werden aangetroffen en de kracht waarmee zij het lichaam zijn binnengedrongen, maakt dat de drie personen in de cockpit direct na de inslag van de raketdeeltjes zijn overleden”, zo staat in het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Gisteren werd hier, in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen, een strak geregisseerde, door honderden verslaggevers bezochte presentatie gehouden.

Speculaties ontkracht

Het lijvige rapport heeft om te beginnen veel speculaties ontkracht. De Boeing is niet getroffen door een meteoor, ruimtepuin of bliksem. Het vliegtuig is niet beschoten door een ander vliegtuig, zoals aanvankelijk wel werd beweerd. Er was ook geen bom aan boord, er heeft zich geen technisch defect voorgedaan en van brand was tijdens de vlucht ook geen sprake. Vlucht MH17 is verwoest door een 70 kilo zware kop van een raket die vanaf een Boek-installatie op de grond is gelanceerd. De raketkop is op vier meter boven de punt van de neus van het vliegtuig aan de linkerzijde van de cockpit ontploft en vervolgens zijn de deeltjes uit de raketkop keihard ingeslagen.

1410ihn_mh17nw3.jpg

Waar de explosie zich heeft voorgedaan weten de onderzoekers onder meer zo precies doordat vier verschillende microfoons in de cockpit enkele milliseconden van het begin van de explosie hebben geregistreerd. Op basis van hun onderlinge afstand kon de afstand tot de explosie worden bepaald. In de lichamen van de bemanningsleden en in het wrak werden metalen deeltjes in de vorm van blokjes en vlinderstrikjes aangetroffen, en ook zijn fragmenten en verfsporen van een raket aangetroffen in de cockpit en de linkervleugel. Op de romp zijn sporen van een explosief gevonden. Al deze aanwijzingen bewijzen volgens de onderzoekers het gebruik van een raketkop van het type 9M314M, een warhead die alleen kan worden bevestigd op een raket van de 9M38-serie die vanaf een Boek-installatie op de grond wordt gelanceerd. Het is een redenering die de Russische makers van deze wapens overigens betwisten. Volgens de Russen moet een kleinere raketkop zijn gebruikt en zouden de gevonden blokjes en vlinderstrikjes te licht zijn voor een raketkop 9M314M. Ook zou de raketkop op een ander punt, enkele meters naar achteren, zijn ontploft. De Onderzoeksraad betwist dat weer en zegt dat de Russen op hun beurt foute berekeningen hebben gemaakt.

Persons of interest

Op een van de prangendste vragen, wie de raket heeft afgeschoten, geeft het rapport geen antwoord. Dat rekenen de onderzoekers niet tot hun taak. Zij laten dit over aan het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat onder voorzitterschap van Nederland een strafrechtelijk dossier voorbereidt en daar vermoedelijk pas volgend jaar mee klaar is. Wel stelt de raad dat de raket moet zijn afgeschoten vanuit een 320 vierkante kilometer groot gebied, ten zuidoosten van de laatst waargenomen positie van MH17. Volgens Joustra was dit gebied ten tijde van de crash in handen van de separatisten .

Het Openbaar Ministerie, gisteren in reactie op het rapport: „Als het gaat om het gebied van waaruit de Boek is afgevuurd, wijzen de bevindingen van het strafrechtelijk onderzoek tot op heden in dezelfde richting als de conclusies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.” In het strafrechtelijk onderzoek is overigens al wel sprake van persons of interest.

141015inh_mh17h.eps