Door het leven als Albanese man

Een paar jaar geleden kwamen ze naar aanleiding van een foto-expositie in Brussel in het nieuws, en ook op het web gingen ze ‘viral’: de gezworen maagden, of ‘Burrnesha’ van Albanië. Dat zijn vrouwen die er om tal van redenen voor kozen om als man door het leven te gaan: een in de traditionele cultuur geaccepteerde vorm van travestie met complexe sociale en legale aspecten waar sommige vrouwen voor kiezen in traditionele Albanese berggemeenschappen. In dergelijke gemeenschappen bepaalt de middeleeuwse ‘Kanun’, een reeks mondeling overgedragen wetten, tot op de dag van vandaag dat de vrouw ondergeschikt is aan de man.

De Italiaans-Albanese film Sworn Virgin vertelt het hedendaagse verhaal van zo’n vrouw: het weesmeisje Hana, die net als haar van huis weggelopen pleegzus Lila te weerbarstig is voor het vrouwenbestaan. De film van debutante Laura Bispuri ontdooit langzaam, net als Hana in de film.

Na de dood van haar pleegouders trekt zij de wereld in. Langzaam doorbreekt zij haar zwijgplicht, wat de film breekbaar, en in z’n minimalisme soms ook rigide maakt. Het gezicht van Alba Rohrwacher, de Italiaanse Tilda Swinton en een van de belangrijkste actrices in de hedendaagse cinema in Italië, is in al die stilte een prachtige spiegel voor vragen over gender en seksuele identiteit, die ook in de westerse maatschappij nog niet zijn opgelost.