A’dam: laat asielzoeker werken

Hoofdstad wil ook asielzoekers zonder verblijfstatus laten werken. Haagse politici zijn zo ver nog niet.

Amsterdam wil asielzoekers zo snel mogelijk laten leren en werken, ook voordat duidelijk is of zij een vluchtelingenstatus krijgen. Wethouder Kajsa Ollongren (Economische Zaken, D66) vraagt het Rijk om „experimenteerruimte”, schrijft ze vandaag in een brief aan de gemeenteraad.

Ollongren vraagt of de voorwaarden waaronder asielzoekers mogen werken, kunnen worden verruimd. Ze wil dat voor asielzoekers die nog in de procedure zitten, de wachtperiode van zes maanden voordat zij een tewerkstellingvergunning kunnen krijgen, wordt ingekort. „En het verruimen van het maximaal aantal weken dat een vluchteling (zonder status) mag werken”, schrijft de wethouder. Dat maximum ligt nu op 24 weken per jaar.

Verder wil ze scholieren en studenten boven de achttien jaar toelaten op Nederlandse onderwijsinstellingen bij studies die aansluiten op studies die zij in hun eigen land hebben gevolgd. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers schat dat van de groep die nu ons land binnenkomt eenderde een (hogere) beroepsopleiding of wetenschappelijke opleiding heeft.

Amsterdam biedt nu plek aan 1.500 asielzoekers. Voor deze mensen zijn in en rond Amsterdam vacatures te vinden, denkt Ollongren. Zij noemt in haar brief de gezondheidszorg („artsen en gespecialiseerde verpleegkundigen”), logistiek, ICT, techniek, hospitality („o.a. koks en ook schoonmaak”) en handel. „Deze sectoren staan te springen om mensen, van ongeschoold tot WO-niveau.”

Eerder werden in Eindhoven en Ootmarsum al arbeidskrachten geworven in azc’s. Lokale overheden lopen met deze praktische voorstellen vooruit op politiek Den Haag. Thema in de Tweede Kamer vandaag was nog de nodige opvang van vluchtelingen versus de angsten en gevoelens van ‘gewone’ Nederlanders dat zij achtergesteld worden. En de vraag „wat Nederland eigenlijk aankan”.

Werk en integratie voor vluchtelingen is net wel één van de thema’s waar coalitiepartijen PvdA en VVD elkaar lastig op kunnen vinden. De PvdA is vóór snelle integratie. De liberalen koppelen de sobere opvang waarover de twee partijen begin deze week afspraken maakten, juist nadrukkelijk aan de tijdelijkheid van het verblijf van asielzoekers in Nederland. Ze moeten volgens de VVD zo snel als kan terug naar „de veilige havens in de regio”.

Onduidelijkheid bestaat nog over die coalitieafspraken van afgelopen maandag. Vluchtelingen moeten voortaan sobere woonruimte en voorzieningen als gezondheidszorg in natura krijgen, zodat hun leefgeld naar beneden kan worden bijgesteld. Het is een praktische oplossing, zei PvdA-leider Samsom vanochtend, „zonder de rechten van mensen aan te tasten”.

Alleen welke groepen vluchtelingen vallen straks onder die ‘bijstand-in-naturaregeling’? Gaat die voor alle vluchtelingen gelden of alleen voor degenen die in zo’n tijdelijke prefabwoning terechtkomen, of verschilt dit per gemeente? En ontstaat zo alsnog onderscheid tussen vluchtelingen? Dit moet het kabinet allemaal nog uitwerken. Zo zal, later dan nu lokaal gebeurt, ook het tot nu toe steeds principieel gevoerde debat in Den Haag verschuiven naar de vraag hoe Nederland moet omgaan met mensen die hier nu toch zijn.