Vier hoofdredacteuren voor vier regiokranten, is dat niet wat veel?

Het conflict bij de regionale kranten van het Telegraaf-concern escaleert. De rechter moet zich nu uitspreken.

Er staat gewoon te weinig in de krant. Hans van Ketel, oud-directeur van het Noordhollands Dagblad, weet wel wat het probleem is van de regionale dagbladen van Telegraaf Media Groep (TMG). „Voor een lezer in pakweg Schagen biedt de krant te weinig nieuws over zijn woonplaats. Den Helder, Julianadorp, Scharwoude, het staat er allemaal in. Maar dat wil ik niet lezen. Daarom zeggen oudere lezers de krant op. Ook al kunnen ze het gemakkelijk betalen.”

Van Ketel was gisteren een van de 75 toeschouwers tijdens een rechtszaak in Alkmaar van de redactieraad tegen de directie van Holland Media Combinatie (HMC). Dat is de TMG-dochter die het Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, Haarlems Dagblad/IJmuider Courant en de Gooi- en Eemlander uitgeeft. De raad is het oneens met een voorgenomen reorganisatie; die zou in strijd zijn met het redactiestatuut.

Slechts een keer eerder in de recente persgeschiedenis in Nederland stonden directie en redactieraad van een krantenbedrijf voor de rechter in een zaak over het redactiestatuut. Eind jaren negentig keerde de redactie van de VNU-kranten zich tegen de overname door Wegener.

Kern van het conflict: de HMC-directie wil vier hoofdredacteuren benoemen, voor elke titel een, net als bij bijvoorbeeld de regiokranten van de Persgroep/Wegener. Nu kennen de titels van HMC nog één algemeen hoofdredacteur, ook al is die positie al anderhalf jaar vacant sinds het vertrek van Mike Ackermans begin 2014.

De directie wil dat de nieuwe hoofdredacteuren zorgen dat hun kranten zich helemaal gaan richten op de regionale verslaggeving. De tijd van schaalvergroting – de manier waarop uitgevers de afgelopen jaren de winsten hoog hielden – lijkt voorbij bij HMC. Moederbedrijf TMG wil op termijn zelfs lokaal nieuws brengen „tot op postcodeniveau”.

Alleen als de kranten zich volledig concentreren op de regio heeft het concern overlevingskansen. In een vertrouwelijke brief aan de redactieraad schrijven HMC-directeuren Gert Jan Oelderik (ex-NRC, ex-NDC) en Ferdy Demmers dat voor de komende twee jaar „meer kosten moeten worden bespaard om een positief resultaat te kunnen realiseren. Met name in 2017 zou [anders] een zeer significant verlies optreden dat de onderneming serieus in gevaar brengt.” Vooral de kleine IJmuider Courant (5.000 abonnees) blijkt een zorgenkindje.

De redactieraad van HMC is het eens met de plannen om sterker in te zetten op de regio, maar vreest dat de directie zich teveel zal bemoeien met de journalistieke koers. Commerciële belangen zouden zo de redactionele kolommen insluipen.

Bovendien zou het college van vier hoofdredacteuren (van het grote Noordhollands Dagblad en de drie veel kleinere kranten) op basis van gelijkwaardigheid beslissingen kunnen nemen die nadelig kunnen zijn voor het NHD.

De rechtszaak concentreerde zich gisteren vooral op de vraag of het redactiestatuut toestaat dat er hoofdredacteuren per titel komen. Het bleef onduidelijk wie nu welke zeggenschap krijgt in het nieuwe organisatiemodel, ook voor de Alkmaarse rechter. Na een behandeling van drie uur in een te klein en te warm zaaltje, probeerde hij beide partijen over te halen een onafhankelijk expert in te schakelen. De directie wilde dat in overweging nemen, maar voorzitter Peter Schat van de redactieraad was resoluut. „Dat heeft geen zin. Hebben we al geprobeerd. De directie komt toch steeds met hetzelfde verhaal.”

Binnen twee weken doet de rechter in Alkmaar uitspraak. Volgende maand dient ook nog een zaak bij de Ondernemingskamer van HMC’s de ondernemingsraad tegen de directie.