Ventoux, maar dan zonder beweging

Een scene uit Ventoux, na een boek en een film nu ook bewerkt tot toneelstuk. Foto Raymond van Olphen

Een kronkelende weg op heuphoogte domineert het decor van toneelvoorstelling Ventoux. In de haarspeldbochten zijn de vier acteurs klemgezet. Frontaal kijken en spreken ze de zaal in.

Regisseur George van Houts koos een gedurfde vorm voor zijn bewerking van de bestseller over mannenvriendschap van auteur Bert Wagendorp. Sur place staan de vier, alleen de taal beweegt. In de bewerking die Van Houts zelf maakte, blijven de lenige formuleringen en de naturel klinkende dialogen uitstekend overeind.

Ventoux, boek, film en nu toneelstuk, is een verhaal over de dramatische en raadselachtige dood van Peter, een jonge dichter, het vijfde lid van de vriendengroep.

En over Laura, een betoverend mooie vrouw, die elke man zijn nek doet verdraaien, Peters vriendin. Eerst wordt verteld hoe de vier mannen elkaar na dertig jaar weer ontmoeten en de draad oppakken: ze gaan weer samen fietsen en de Mont Ventoux beklimmen. Dan wordt teruggeblikt naar 1982, naar de beklimming van diezelfde berg, die Peter fataal werd.

Bij gebrek aan beweging is Ventoux twee uur lang puur literair theater. Muziek, filmbeelden en synchroon of juist door elkaar spreken, zijn de accenten en kleine ingrepen waarmee Van Houts de voorstelling een kalm ritme geeft, soepel schakelend tussen heden en verleden. Als de mannen zich voorover buigen en hun rug laten dansen, is de toevoeging van een meedraaiende bergweg op film achter hen voldoende voor de geslaagde suggestie van wielrennen.

De mooiste toevoeging is de opname van de jong gestorven dichter Martijn Teerlinck (1987-2013), die postuum de rol van Peter krijgt toebedeeld. Teerlinck houdt een begeesterde voordracht – nog beter dan op de avond in 2010 toen hij Nederlands kampioen Slam Poetry werd.

Gewapend met niet meer dan hun stem zweven de vier acteurs door de avond heen. Echte vriendschap is een regenboog, stellen ze, hun kleuren vullen elkaar aan. Chris Tates is de voornaamste vertelstem, de stoïcijnse Bart, de journalist die net iets te afstandelijk blijft. René van Zinnicq Bergmann zet treffend de onaangename, vuilbekkende topwetenschapper Joost neer, die misschien nog een grotere proleet is dan drugshandelaar André, een type mannetjesputter waar Cees Geel er meer van heeft gespeeld: altijd een plezier om naar te luisteren. Dennis Rudge complementeert het kwartet als de gereserveerde, in zichzelf gekeerde David.

Ventoux kent een heuse ontknoping, waarin duidelijk wordt dat seks liefde kapot kan maken en de gevoelens van schuld, jaloezie en wroeging tot een kleine uitbarsting komen. Al te zeer raken deze vrienden niet van hun pad. Emoties sudderen onder de oppervlakte – het blijven mannen.