Rutte: rapport schept duidelijkheid

Maar premier wil nog niet speculeren over of Rusland achter de aanslag op de MH17 zit.

Rutte gaf vanmiddag een eerste reactie op het MH17-rapport. Foto ANP / Martijn Beekman

Het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de toedracht van de crash van de MH17 heeft “veel duidelijkheid geschapen” voor de nabestaanden, zei premier Rutte vanmiddag in een eerste reactie. Hoewel nu vaststaat dat het vliegtuig door een Boek-raket van Russische makelij is neergehaald, wil Rutte zich nog niet uitspreken over wie de daders waren. “Het is onmogelijk nu te speculeren.”

De OVV concludeert in het honderden pagina’s tellende rapport dat het grootste deel van de passagiers na de inslag van de raket op slag dood moeten zijn geweest. Verder vindt de Onderzoeksraad dat de Oekraïense autoriteiten het luchtruim boven het oosten van het land, waar de aanval plaatsvond, hadden moeten sluiten. Ook stelt de raad vast dat partijen in Nederland na de ramp langs elkaar heen werkten bij het verzamelen van informatie over de passagierslijst en het vaststellen van de identiteit van de slachtoffers. Daardoor duurde het twee tot vier dagen voordat alle nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers waren geïnformeerd.

Rutte noemde het rapport een “indringend en confronterend verhaal”, vooral voor de nabestaanden. “Voor hen is dit een bijzonder moeilijke dag waarop alle emoties en verdriet weer bovenkomen”, sprak de premier. Rutte hoopt dat de afronding van het onderzoek naar het hoe van de crash “mensen verder helpt in het verwerkingsproces”.

Premier wil nog niet naar Moskou wijzen

De premier wilde, hoewel nu vaststaat dat MH17 uit de lucht is geschoten door een Boek-raket, nog niet met de beschuldigende vinger naar Rusland of de door Moskou gesteunde Oekraïense rebellen wijzen. Hij wees erop dat het strafrechtelijke onderzoek van het Openbaar Ministerie nog loopt en dat de uitkomsten daarvan moeten worden afgewacht. Dit strafrechtelijke spoor is “taai en complex”, waarschuwde Rutte en daarom wil hij geen “snelle conclusies” trekken over de schuldvraag:

“De rechtsgang is ingewikkeld genoeg en die wil ik zo min mogelijk belasten. Wij zullen het uiterste blijven doen zodat de schuldigen hun straf niet ontlopen. Die verplichtingen hebben we tegenover de nabestaanden en die voel ik zelf ook in het bijzonder.”

Het kabinet komt later met een uitgebreide reactie. Rutte zei te hopen dat er nationaal en internationaal lessen zullen worden getrokken uit de aanbevelingen.

Kamer: zorgen over luchtruim en jacht op daders

Naar die lessen zijn de partijen in de Tweede Kamer benieuwd. De VVD wil van het kabinet weten welke lering uit het rapport wordt getrokken en “welke initiatieven het in internationaal verband gaat nemen om de veiligheid van de internationale burgerluchtvaart te vergroten”. ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob vindt dat het rapport “veel vragen oproept over de gezamenlijke verantwoordelijkheid die overheden, veiligheidsdiensten en luchtvaartmaatschappijen hebben voor de veiligheid van het luchtruim”.

GroenLinks en de PvdA roepen het kabinet op de jacht op de daders voort te zetten. “Het neerhalen van vlucht MH17 mag niet onbestraft blijven”, zegt PvdA-Kamerlid Michiel Servaes:

“Dat geldt voor diegenen die de directe verantwoordelijkheid dragen voor het afvuren van de Boek-raket, maar ook voor hen die de politieke context hebben geschapen.”