Reacties op rapport MH17: VS zien eerste stap tot vervolging

De eerste internationale reacties zijn binnen. Van “belangrijke mijlpaal” tot “geplande operatie”.

Voorzitter Tjibbe Joustra geeft een toelichting op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) met de resultaten van het onderzoek naar de oorzaak van de ramp met vlucht MH17. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Nu duidelijk is dat vlucht MH17 op 17 juli vorig jaar werd neergeschoten door een Boek-raket van Russische makelij, komen de internationale reacties binnen. Het Witte Huis heeft de conclusies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid verwelkomd als een “belangrijke mijlpaal” voor de vervolging van de schuldigen. De reactie uit Kiev is feller.

Volgens de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek lijdt het nu geen twijfel meer dat het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines een “geplande operatie was van de Russische geheime diensten”, meldde hij op Twitter. “Dronken separatisten kunnen geen Boek-systemen bedienen. Ze werden bediend door uitsluitend Russische militaire vakmensen.”

Twitter avatar Yatsenyuk_AP Arseniy Yatsenyuk Не маю сумнівів, що збиття МН-17 було спланованою операцією російських спецслужб.

Einde aan speculatie

President Porosjenko van Oekraïne heeft inmiddels gebeld met premier Rutte. De twee hebben mogelijkheden besproken voor berechting van de daders, zodra het internationaal team van openbaar aanklagers (het Joint Investigation Team, JIT), de schuldvraag heeft beantwoord. Het rapport van de OVV gaat niet in op de schuldvraag. De bevindingen van het JIT worden naar verwachting in de loop van 2016 gepresenteerd.

De Maleisische premier Najib Razak, die al voor publicatie contact had met Rutte, zei dat de wereld zich nu moet gaan richten op het het berechten van degenen die verantwoordelijk zijn voor deze “bloeddorstige daad”.

NAVO-chef Jens Stoltenberg had lof voor het “onafhankelijke, neutrale en open” onderzoek. Zij die “direct of indirect” verantwoordelijk zijn, moeten zo snel mogelijk worden vervolgd, zegt Stoltenberg in een verklaring.

Federica Mogherini, Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie, vindt dat met het rapport een einde komt alle speculaties over de toedracht van de ramp. De OVV stelt dat het toestel van Malaysia Airlines werd neergeschoten door een Boek-raket en “sluit expliciet andere opties uit”.

De Duitse ambassadeur in de VS:

Twitter avatar AmbWittig Peter Wittig FM #Steinmeier made clear that finding those responsible for the #MH17 disaster should be of highest priority in int’l community

Rusland ziet andere Boek

Volgens het eindrapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dat vanmiddag werd gepresenteerd ontplofte een rakethoofd van het type 9N314M op enkele meters afstand boven de linkerkant van de cockpit van het vliegtuig. De voorkant van het vliegtuig brak daardoor af. De rest viel in de lucht uiteen. Het gebied waarin de wrakstukken zijn neergekomen zou 50 vierkante kilometer groot zijn geweest. De exacte lanceerlocatie heeft de OVV niet aan kunnen wijzen, al zei de OVV-voorzitter later vanmiddag dat de raket is afgevuurd vanuit gebied dat in handen was van pro-Russische rebellen.

Film van de OVV over het onderzoek, gebaseerd op de vandaag gepubliceerde onderzoeksrapporten:

De Russische reactie op het onderzoek werd vanochtend al gepresenteerd. Almaz-Antey, het Russische staatsbedrijf dat de Boek-raketten maakt, presenteerde op basis van eigen onderzoek heel andere conclusies: MH17 zou zijn neergehaald door een oud model Boek-raket van het type 9M38, dat wordt gebruikt door het Oekraïense leger. Staatspersbureau Tass brengt dat zo:

Twitter avatar tassagency_en TASS Experts say MH17 might have been downed by Ukraine http://t.co/kgrXcROUWD
Twitter avatar StevenDerix Steven Derix Het Russische OM onderzoekt ondertussen nog steeds het neerhalen van MH17 door een Oekraïense SU-25. #MH17 http://t.co/J2Xg6TWO7o

Bij de ramp met het toestel kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Onder hen waren 196 Nederlanders.