Kloon me

Vergeet foto’s en filmpjes. Met deze nieuwe technologie kun je jezelf écht bewaren voor in de toekomst. Laat je digitaal vastleggen.

3D-selfies

Ik ben vereeuwigd. Vastgelegd in honderden foto’s en video’s en sinds kort ook als 3D-figuur. De firma Shapeways kwam langs met een demonstratie van 3D-selfies. Dat gaat zo: je staat stil op een kleine verhoging en een medewerker wandelt met een iPad om je heen om de contouren van je lichaam vast te leggen in een 3D-bestand. Daarna maakt hij een paar foto’s om je kleding erop te kunnen ‘plakken’. En dan gaat de 3D-printer aan.

Er staan nu twee poppetje op mijn bureau, twee miniatuur-Marcen. Leuk voor de bruiloftstaart, zegt Shapeways, of als cadeautje aan opa en oma. Je bent je eigen action figure.

De minikloon kijkt mij aan. Hij is niet zo realistisch in zijn gezicht, maar voor het eerst zie ik mezelf in 3D, zoals de buitenwereld me ziet. Niet in een spiegel of op video: dat zijn tweedimensionale weergaven.

Dit doet denken aan uittreding – zo’n ervaring waarbij je je lichaam verlaat. Thuis is het commentaar op de 3D-selfie ook al zo morbide: „Als je straks dood bent, weet ik nog precies hoe je eruit zag.”

Dat roept een vraag op. Als je je buitenkant zo makkelijk kan laten scannen, is het dan mogelijk om jezelf – je persoonlijkheid – digitaal te klonen? Om niet alleen wat je bent, maar ook wie je bent te vereeuwigen?

We laten onszelf al achter in sociale netwerken en chatgesprekken. Genoeg data om een profiel van je karakter en je geheimen vast te leggen. Maar er zijn technieken in de maak om nog meer van jezelf te bewaren.

Jij mag dan vergankelijk zijn, bijna al je eigenschappen zijn eeuwig houdbaar – als je genoeg geld en geduld hebt. Alleen je hersenen zijn voorlopig veilig.

Martijn van den Heuvel - Neurowetenschapper UMC Utrecht from nrc.nl on Vimeo.

1. Bewaar je postuur

3D-scanners dringen tot de consumentenmarkt door. Spelcomputers gebruiken 3D-camera’s om je bewegingen te volgen, de RealSense camera van Intel gebruikt de 3D-informatie van je gezicht om in te loggen op je computer.  

Shapeways biedt de 3D-selfie aan op acht locaties in Nederland.  Een ander alternatief is Scanlounge, dat met meerdere spiegelreflexcamera’s een 3D-scan creëert.  
De scanner van Shapeways zit vastgeklikt op een iPad. In een 3D-programma wordt achtergrondinformatie uit het beeld gefilterd zodat de contouren van het object – jij – bewaard blijven in een VRML-bestand (virtual reality make-up language). Een beetje bijpoetsen is soms nodig om de ruimte tussen ledematen en romp ‘schoon’ te maken. Het resultaat is een zip-bestand van 4 MB, met daarin een .wml-bestand en het patroon van de buitenkant: je kleding. Open dit bestand en je laat jezelf door de ruimte tollen; over een out-of-body ervaring gesproken.

2. Bewaar je lichaam

Acteurs doen het al: ze laten hun gezicht inscannen via facial capture. In een bol met 156 ledlampen wordt het gezicht van de acteur van alle kanten belicht en gefotografeerd. Camera’s vangen de reflecties op van elk rimpeltje, elke porie en elke gezichtsspier. Het resultaat: een fotorealistisch digitaal menselijk karakter - een levend masker.  Dat kun je gebruiken om computergegenereerde personages te creëren in games of films. 

De onderliggende Light Stage-techniek bestaat al enkele jaren in de professionele filmwereld en is mede ontwikkeld door Paul Debevec van het Institute for Creative Technologies in Los Angeles. Het Digital Emily Project uit 2008 kon al een actrice nabootsen, inmiddels zijn ook complete hele lichamen te scannen in een nog grotere ruimte, met nog meer leds en meer meetmomenten.  Vorig jaar maakte Debevec nog een 3D-scan van president Obama. Nog niet iets wat je zelf op elke straathoek kunt laten doen, maar de technologie wordt snel goedkoper. 

 

 

3. Bewaar je stem

Wat is persoonlijker dan je eigen stem? Je kunt je stem opnemen, maar spraaksynthese maakt het mogelijk je stemgeluid ook te reproduceren met een computer.  

De Acapela Group ontwikkelde My Own Voice, waar mensen die dreigen hun spraakvermogen te verliezen – zoals ALS-patiënten – hun stem kunnen vastleggen. Zo blijft hun persoonlijke timbre bewaard als ze niet meer zelf kunnen praten. Je kunt schriftelijk tekst invoeren en die wordt dan uitgesproken door je eigen stem. Het klinkt nog een beetje als een computer, maar wel een met een menselijke klank. 

 4. Bewaar je bewegingen

Ook je lichaamsbewegingen kun je bewaren, via motion capture. In de filmstudio gaat dat zo: plak lampjes of reflecterend materiaal op je ledematen, film de bewegingen en er ontstaat een dynamisch 3D-beeld. Die techniek wordt gebruikt voor animaties. maar kan je dit dus zelf doen, in de huiskamer? Of moet dit met een speciale kamer?

Het wordt persoonlijker als je bewegingen gaat scannen als in een virtuele omgeving.  Het Virtual Human Interaction Lab van de Stanford Universiteit legt de reacties van mensen vast in bepaalde  situaties en andere mensen. 

Zo wordt ook karakteristiek gedrag bewaard in digitale vorm - die je zou kunnen reproduceren.  
In zijn boek Infinite Reality beschrijft de baas van het Human Interaction Lab, Jeremy Bailenson, dat je op deze manier ‘virtueel onsterfelijk’ kunt worden. Toekomstmuziek? Met genoeg tracking data kun je veel eigenschappen vastleggen – gedrag, houding, acties, reacties en uiterlijk vertoon. Je avatar zou eeuwig in de virtuele wereld kunnen bestaan. Niet als levend wezen, maar wel als levendige erfenis. Er blijft een versie van jezelf bestaan waarmee je anderen kunt beïnvloeden - net zoals sommige mensen nog altijd in de media levend gehouden worden - denk aan Jezus, Da Vinci, of, recenter, Steve Jobs.

 5. Bewaar je brein

Dit is de heilige graal van het klonen: als je je hersenen, je gedachten, zou kunnen bewaren in digitale vorm heb je een compleet beeld van iemand persoonlijkheid. Net zoals biologen ons genoom proberen te ontrafelen, proberen hersenwetenschappers ons connectoom te creëren; een persoonlijke kaart van de verbindingen van onze hersenen. Futuristen denken dat we met supercomputers ons brein kunnen simuleren – de rekenkracht van 100 miljard neuronen en hun onderlinge verbindingende synapsen. 

Martijn van den Heuvel, hersenwetenschapper aan het UMC in Utrecht: „In het brein liggen al onze herinneringen opgeslagen, en onze persoonlijkheid. Jij bent je connecties. Tweelingen – natuurlijke klonen – lijken ook qua verbindingen in hun hersenen sterk op elkaar.” Hij is nog wat terughoudend over het uploaden van je brein in de cloud. „We kunnen de snelwegen vastleggen, maar nog niet de kleinste verbindingen. Een connectoom is bovendien een statische weergave – vergelijk het maar met een wegenkaart – die zegt nog niet alles over het verkeer dat er overheen rijdt. Het is het verschil tussen een foto en een video.”  

Wel wijst van den Heuvel erop dat wetenschappers er al in geslaagd zijn om een connectoom kaart van een wormpje met 300 neuronen te maken. Toen ze die data invoerden in een Lego Mindstorms begon de robot  gedrag te vertonen dat leek op een wormpje.   

Van den Heuvel noemt huidige praktische bezwaren. „MRI-scans kun je bij levende personen doen, maar het vastleggen van synapsen kan alleen post mortem. Dan is er geen hersenactiviteit meer.” Je kunt met een fMRI of EEG iemands reacties vastleggen op bepaalde woorden of beelden. Dat is volgens Van den Heuvel niet genoeg om iemands persoonlijkheid vast te leggen. „Je ziet waar bepaalde activiteit plaatsvindt, bijvoorbeeld in de visuele cortex, maar dit zegt nog weinig over hoe en waar onze herinneringen en gedachten zijn opgeslagen.”